Фото: Reuters

“Альфальфа” клуби тадбирида нутқ сўзлаган АҚШ президенти Доналд Трамп Вашингтон Гренландияни сотиб олишни режалаштираётганини ва Канада ҳамда Венесуэлани ҳам АҚШ штатларига айлантирмоқчи эканлигини ҳақида гапирди.

Оқ уй раҳбари Канадани АҚШга қўшилишни бир неча бор таклиф қилган ва бу мамлакатни “Россия ва Хитой кемаларидан” ҳимоя қилишга ёрдам беришини таъкидлаган. У Гренландия мисолида ҳам худди шундай деган.

“The Washington Post” газетаси Оқ уй раҳбарининг нутқини муросасиз ва ноқулай, кулгили ҳазилларга тўла деб ёзди.

Тадбирда Трампнинг рақиблари, жумладан, “JPMorgan Chase” бош директори Жэймс Димон (январь ойида Трамп банк ва унинг бош директорига қарши ҳисобларига хизмат кўрсатишдан бош тортгани учун 5 миллиард долларлик суд даъвоси қўзғатган), хайриячи ва “Carlyle Group” асосчиси Дэвид Рубенштейн (АҚШ президенти уни Кеннеди маркази раҳбари лавозимидан бўшатганди) ва Марказий банк раҳбари Жером Пауэлл ҳам бўлган.

Иштирокчилардан бирининг сўзларига кўра, Трамп йиғилганларга мурожаат қилиб, шундай деган: “Мен бу залдаги кўп одамлардан нафратланаман. Менга кўпчилигингиз ёқади. Жин урсин, ким бундай бўлишини ўйлаган эди?”

Шундан сўнг, АҚШ президенти “Гренландияга бостириб кириш”ни кузатиб бориши кераклиги боис нутқини қисқартиришга мажбурлигини айтган. Бироқ Оқ уй раҳбари буни дарҳол ҳазилга йўйган эканини айтган.

“Биз Гренландияга бостириб кирмаймиз. Биз уни сотиб оламиз. Гренландияни 51-штат қилиш ниятим ҳеч қачон бўлмаган. Мен Канадани 51-штат қилмоқчиман. Гренландия 52-штат бўлади. Венесуэла 53-штат бўлиши мумкин”, — деган Трамп.

АҚШ раҳбари, шунингдек, Марказий банк раиси лавозимига номзод Кевин Уоршга ишора қилиб, агар у ставкаларни пасайтирмаса, судга беришини айтган. Шундан сўнг, АҚШ президенти яна ҳазиллашаётганини билдирган.

“The Washington Post” Трампнинг нутқи стенд-ап комедиясига ўхшаганини ёзди. Аммо Оқ уйнинг баъзи ҳазиллари омадсиз чиққан ва залда ноқулай сукунатга сабаб бўлган. Трамп журналистлар билан мулоқотда нутқига изоҳ бериб, бу “комедия оқшоми” эканини айтган.

Бу ростдан ҳазил эдими?

Бу АҚШ раҳбарининг Канадани 51-штат деб биринчи бор айтиши эмас. Иккинчи муддати бошланишидан олдин ҳам у ҳазил билан Канадани Қўшма Штатларга қўшилишни ва ўша пайтдаги бош вазир Жастин Трюдо унинг губернатори бўлишини таклиф қилган эди.

“Fox News”нинг хабар беришича, бу таклиф Трамп Канада — АҚШ чегарасини ҳимоя қилишдаги муаммолар ва 100 миллиард доллардан ортиқ савдо камомади туфайли Канадага таҳдид қилган 25 фоизли тарифлар муҳокамаси пайтида пайдо бўлди.

Трюдо 2025 йил бошида истеъфога чиққанидан сўнг, АҚШ президенти ўз таклифини такрорлади.

”Канадада кўп одамлар 51-штат бўлишни хоҳлашади. АҚШ энди Канаданинг омон қолиши учун зарур бўлган катта савдо камомади ва субсидияларга чидай олмайди. Жастин Трюдо буни билган ва истеъфога чиққан”, деб ёзган Трамп ўзининг ”Truth Social” ижтимоий тармоғидаги аккаунтида.

Оқ уй раҳбари Қўшма Штатларга қўшилиш Канадага иқтисодий барқарорлик олиб келиши ва мамлакатни «Россия ва Хитой кемалари» томонидан юзага келадиган ташқи таҳдидлардан ҳимоя қилиши мумкинлигини қўшимча қилди.

Ўтган йилнинг ўрталарида “Fox News” телеканалига берган интервьюсида Трамп ”Канада 51-штат бўлиши керак. Бу ҳақиқатан ҳам бўлиши керак, чунки Канада Қўшма Штатларга тўлиқ қарам” эканлигини яна бир бор таъкидлади. У мамлакатнинг янги бош вазири Марк Карнини бир неча бор ”губернатор” деб атади.

АҚШ президенти худди шундай қарашни Гренландия мисолида ҳам билдирган. Трамп бир неча бор орол Россия ва Хитой томонидан таҳдид остида эканлигини, аммо у ўзини ҳимоя қила олмаслигини, чунки унинг бутун мудофааси иккита ит чанасидан иборатлигини даъво қилган.

”Биз дунёни ҳимоя қилиш учун муз бўлагини хоҳлаймиз. Ва улар буни бизга беришмайди. Биз ҳеч қачон бошқа ҳеч нарса сўрамаганмиз”, — деган эди Трамп Давосдаги Жаҳон иқтисодий форумидаги нутқида.

Кейинчалик Оқ уй Трампнинг АҚШ байроғини кўтариб турган пингвин билан тушган фотосуратини эълон қилди. Сунъий интеллект томонидан яратилган тасвирда уларнинг Гренландия байроғига қараб бирга кетаётгани кўрсатилган.

Трамп ва Венесуэла

Венесуэла президенти Николас Мадурони қўлга олиш операциясидан олдин АҚШ ҳукумати томонидан баъзи кескин баёнотлар берилган эди. Хусусан, Вашингтон уни АҚШ террористик ташкилот деб топган ”Cartel de los Soles”ни бошқаришда айблади. Трампнинг ўзи Мадурони истеъфога чиқишга чақирди ва ”бу оқилона бўларди” деб таъкидлади.

Венесуэла президенти қўлга олинганидан сўнг, Оқ уй Вашингтон «хавфсиз, тартибли ва оқилона ҳокимият алмашинуви» амалга оширилгунга қадар мамлакат устидан вақтинчалик назоратни ўз қўлига олишини эълон қилди. Трамп шунингдек, Қўшма Штатлар келгуси йилларда ”Венесуэланинг сиёсий хўжайини” бўлиб қолиш ниятида эканлигини айтди.