Иллюстратив фото

Сўнгги ўн йил мобайнида бутун дунё бўйлаб одамларда ақлий қобилиятнинг умумий пасайиши кузатилмоқда. Бу ҳақда “Financial Times” нашри халқаро тадқиқотлар маълумотларига таяниб хабар тарқатди.

Унга кўра, вазият 2012 йилдан буён аста-секин ёмонлашиб бормоқда. Масалан, 15 ёшгача бўлган мактаб ўқувчиларининг билим ва кўникмаларини баҳолайдиган PISA дастури доирасида ўсмирларнинг тайёргарлик даражаси барқарор пасайиши қайд этилди.

Ёши катталарда ҳам шунга ўхшаш ҳолат кузатилмоқда. Бу тоифа аҳолининг саводхонлигини баҳолашга қаратилган PIAAC дастури доирасида кўрсаткичларнинг ўсиши фақат Финляндия ва Данияда кузатилди. Математик кўникмалар бўйича тадқиқотда иштирок этган бир неча ўнлаб мамлакатлардан фақат саккизтасида яхшиланиш бўлгани аниқланган.

1975 йилдан бери ўтказиб келинаётган Американинг «Monitoring the Future» кўп йиллик тадқиқоти натижалари шуни кўрсатдики, 2010 йиллар ўрталаридан бошлаб юқори синф ўқувчилари тобора кўпроқ диққатни жамлаш ва янги маълумотларни эслаб қолишдаги қийинчиликлардан шикоят қилишмоқда. Ушбу муаммолар кўрсаткичлар нисбатан барқарор бўлган 1990 йилларга қараганда анча тез-тез намоён бўла бошлади.

Ёмонлашиш COVID-19 пандемиясидан олдин бошланган. Экспертларнинг фикрига кўра, бунга ижтимоий тармоқлар, видеоконтентлар оммавийлигининг кескин ошиши ва шу билан бирга ўқиш ва ўрганишга қизиқишнинг пасайиши сабаб бўлиши мумкин.