Каракасдаги кўчада Николас Мадуронинг қуролли тарафдори, 2026 йил 3 январь.

Дональд Трамп Флоридадаги Мара-Лаго қароргоҳида матбуот анжумани ўтказди. Унинг баёнотига кўра, АҚШ Венесуэлани «хавфсиз, ҳақиқий ва адолатли ҳокимият алмашинуви» таъминлангунига қадар бошқаради. Трампнинг таъкидлашича, янги ҳокимият даврида «аввалги ҳолатнинг такрорланишига» йўл қўйиб бўлмайди. Шунингдек, у америкалик нефть компаниялари Венесуэладаги нефть инфратузилмасини таъмирлаши ва «мамлакат учун даромад келтира бошлаши»ни айтди.

АҚШ Венесуэлани аниқ қандай бошқаришни режалаштираётгани ҳақида Трамп батафсил маълумот бермади. Каракасдаги давлат идоралари ва маъмурий бинолар АҚШ назоратига ўтгани ҳақида ҳозирча ҳеч қандай тасдиқланган маълумот йўқ. Баёнот якунида Трамп венесуэлалик сиёсатчилар ва ҳарбийларни огоҳлантириб, «агар улар ўз халқига нисбатан адолатли бўлмаса, Мадуронинг тақдирига дуч келишини» айтди. Унинг сўзларига кўра, АҚШ ҳарбийлари «иккинчи, янада кучли зарба тўлқинини» беришга тайёр, бироқ ҳозирча бунга эҳтиёж йўқ.

Журналистларнинг АҚШ Венесуэлани қандай бошқариши ҳақидаги аниқлаштирувчи саволларига жавобан Трамп давлат котиби Марко Рубио Венесуэла вице-президенти Делси Родригес билан суҳбатлашганини айтди. Трампнинг таъкидлашича, Родригес гўёки «Венесуэлани яна буюк қилиш учун АҚШ зарур деб билган ҳар қандай ишни қилишга рози бўлган». Бироқ Родригеснинг АҚШ расмийлари билан алоқалари ҳозирча расман тасдиқланмаган.

Трамп, шунингдек, зарурат туғилганда АҚШ ҳарбийларининг Венесуэла ҳудудида бўлишидан қўрқмаслигини билдирди.

Николáс Мадуро ва унинг рафиқаси Силиа Флорес ҳарбий кема бортида бўлиб, Нью-Йоркка олиб кетилишини Трамп Fox News телеканалига берган интервьюсида маълум қилди. «Уларни вертолётларда олиб чиқишди, парвоз жуда яхши ўтди — ишончим комил, уларга ёққан. Аммо унутманг, улар жуда кўп одамларни ўлдирган», — деди АҚШ президенти.

ABC News манбаларига кўра, Мадуро аввал Кубадаги Гуантанамо ҳарбий базасига етказилади, сўнг самолёт орқали Нью-Йоркка жўнатилади. АҚШда Мадуро ва унинг рафиқаси бир қатор айбловлар, жумладан, наркотерроризм ва кокаин экспорти билан боғлиқ жиноятлар бўйича суд олдида жавоб бериши кутилмоқда.

Трамп Fox News’га берган интервьюсида Мадурони қўлга олиш бўйича ўтказилган операциянинг айрим тафсилотларини ҳам ошкор қилди. Унинг айтишича, АҚШ ҳарбийлари машғулот мақсадида Мадуронинг яшаш жойларидан бирининг нусхасини қуришган. Президентнинг даъвосига кўра, Мадуро ва унинг оиласи ҳимояланган «хавфсиз хона»га киришга уринган пайтда қўлга олинган. Трамп операцияни жонли эфирда — «худди теледастур томоша қилгандек» кузатганини айтди. Шунингдек, у операция чоғида АҚШ вертолётларидан бири уриб туширилганини, бир нечта ҳарбий хизматчи яраланганини, аммо уларнинг барчаси Венесуэладан чиқиб кетишга муваффақ бўлганини билдирди.

The Washington Post манбаларига кўра, операция тайёрлашда Марказий разведка бошқармаси (CIA) ходимлари иштирок этган ва улар Венесуэла президенти ҳамда унинг рафиқасининг жойлашувини аниқлашган. Газетанинг ёзишича, Яқин Шарқ ва Шимолий Африкадан юборилган «Дельта» элит ҳарбий бўлинмаси жангчилари бир неча ҳафта давомида Мадуронинг ҳаракатларини кузатган.

Бу маълумотларни кейинчалик АҚШ Қуролли кучлари Бирлашган штаб бошлиқлари қўмитаси раиси Ден Кейн ҳам умумий тарзда тасдиқлади. Унинг айтишича, операцияда 20 та ҳарбий базада жойлаштирилган 150 дан ортиқ самолёт ва вертолёт қатнашган.

Мадуро тарафдорлари ҳужумдан сўнг жамоатчиликка мурожаат билан чиқишди. Улар орасида Венесуэла вице-президенти Делси Родригес (сайловлар ўтказилгунга қадар президентлик ваколатлари унга ўтиши мумкин), ички ишлар вазири Диосдадо Кабельё, бош прокурор Тарек Уилям Сааб ҳамда мудофаа вазири Владимир Падрино Лопес бор. Улар АҚШ ҳужумини қоралаб, фуқароларни мамлакатни ҳимоя қилишга чақирди.

Венесуэла мухолифати етакчиси Мария Корина Мачадо эса венесуэлаликлар учун озодлик вақти келганини эълон қилди. Унинг фикрича, мамлакатга 2024 йилги сайловларда президентликка номзод бўлган 74 ёшли Эдмундо Гонсалес Уррутиа раҳбарлик қилиши керак.

«Николáс Мадуро венесуэлаликлар ва бошқа мамлакатлар фуқароларига қарши содир этилган даҳшатли жиноятлар учун халқаро адлия олдида жавоб беради. Музокаралар йўлини тан олишдан бош тортгани сабабли, АҚШ қонун устуворлигини таъминлаш борасидаги ваъдасини бажарди», — деди Мачадо.

3 январь куни Каракас кўчалари деярли бўм-бўш эди. El Nacional газетаси хабарига кўра, очиқ қолган кам сонли супермаркет ва дорихоналарда озиқ-овқат ҳамда дори-дармон захиралашга уринаётганлар навбатга турган. Нашрнинг ёзишича, метро ва автобуслар қатнамаган. Шу билан бирга, журналистлар Каракас марказида ағдарилган президент тарафдорлари кўчаларга чиқиб, унинг мамлакатга қайтарилишини талаб қилганини ҳам қайд этган.

АҚШ Адлия вазирлиги 2020 йилда Мадурони айблаганидан сўнг, энди янги айблов хулосасини эълон қилди. Унда айтилишича, Мадуро ҳали 2000 йилларда Миллий ассамблея депутати бўлган пайтидаёқ кокаин ташиш жараёнларини ташкил этишда иштирок этган. Кейинчалик, 2006–2013 йилларда ташқи ишлар вазири лавозимида бўлганида, у наркосавдогарларга Венесуэла дипломатик паспортларини тақдим этган ва Мексикадан Венесуэлага наркотик савдосидан тушган пулларни олиб келган самолётлар учун дипломатик «ниқоб» яратишга ёрдам берган. Президентлик даврида эса Мадуро «кокаин билан озиқланаётган коррупциянинг ўз фойдаси, ҳукмрон режим аъзолари ва оила манфаатлари йўлида гуллаб-яшнашига имкон берган».

Ҳужжатда, шунингдек, унинг рафиқаси Силиа Флорес, ўғли — «Николасито» ёки «Шаҳзода» лақаблари билан танилган Николáс Мадуро Герра, шунингдек, ички ишлар, адлия ва тинчлик вазири Диосдадо Кабельё ҳам айбланувчилар сифатида қайд этилган.

АҚШ Мадурони ва иш бўйича бошқа шахсларни Колумбиянинг FARC (Колумбия инқилобий қуролли кучлари) ва ELN (Миллий озодлик армияси), Мексиканинг «Синалоа» ва «Лос Сетас» картеллари ҳамда Венесуэлада фаолият юритувчи «Трен де Арагуа» гуруҳи каби «наркотеррорчи» тузилмалар билан ҳамкорлик қилганликда айбламоқда.