Иллюстратив фото

Бутун дунё бўйлаб ҳомиладор аёлларнинг ярмидан кўпи оғриқ ва иситма учун қабул қиладиган парацетамол (асетаминофен) болаларда нейроривожланиш касалликлари хавфи билан боғлиқ бўлиши мумкин. Халқаро олимлар гуруҳи шундай хулосага келишди.

Тадқиқот бағишланган “Environmental Health” журналида чоп этилган мақолада айтилишича, янги кенг кўламли тадқиқот асетаминофеннинг ҳомила ривожланишига таъсирига бағишланган 46 та илмий мақоланинг натижаларини бирлаштирилган. Уларнинг ярмидан кўпи ҳомиладорлик пайтида фойдаланиш ва диққат етишмаслиги гиперактивлик бузилиш синдроми ҳамда аутизм спектрининг бузилиши каби ҳолатларнинг ортиши эҳтимоли ўртасида статистик жиҳатдан муҳим боғлиқликни кўрсатди. Бундан ташқари, энг ишончли тадқиқотлар — биомаркерлардан фойдаланиш ва болаларни узоқ муддатли кузатиш — хавфнинг энг аниқ сигналини берди.

Олимларнинг таъкидлашича, препарат йўлдошни осонгина кесиб ўтади ва гормонал тартибга солиш, иммунитет жараёнлари ва оксидловчи стресс механизмларига таъсир қилиши мумкин, бу эса уни ривожланаётган мия учун потенциал хавфли қилади. Диққат етишмаслиги гиперактивлик бузилиш синдроми билан боғлиқлик айниқса сезиларли: 20 та тадқиқотдан 14 таси ҳомиладорлик пайтида оналари парацетамол олган болаларда ташхис қўйишнинг кўпайишини аниқлади. Саккизта тадқиқотдан бештаси аутизм билан ўхшаш алоқани аниқлади. Баъзи ҳолларда дозага боғлиқ реакция кузатилди — препарат қанчалик тез-тез ва узоқроқ қўлланилса, хавф шунчалик юқори бўлади.

Тадқиқотчилар препарат ва боланинг мияси ривожланиши ўртасидаги боғлиқликни аниқроқ аниқлаш учун беморларнинг турли гуруҳларини қамраб олган йирикроқ ва батафсилроқ лойиҳаларни режалаштирмоқда. Келажакдаги тадқиқотларнинг мақсади нафақат ушбу хавфни тасдиқлаш ёки рад этиш, балки ҳомиладор аёлларда оғриқ ва иситмани даволашнинг хавфсиз усулларини топишдир.