Иллюстратив фото

Хьюстон услубий-академик институтининг (HMAI) нейродегенератив касалликлар бўйича мутахассиси Стивен Вонг янги тадқиқот маълумотларини шарҳлар экан, семириш барча ўзгартирилиши мумкин бўлган хавф омиллари орасида Альцгеймер касаллигининг ривожланишига энг муҳим таъсир кўрсатишини маълум қилди.

Унинг сўзларига кўра, ортиқча вазн ва мия фаолиятининг ёмонлашиши ўртасидаги боғлиқлик аввал ҳам исботланган. Бироқ, янги HMAI тадқиқоти шуни кўрсатдики, семириш чекиш, диабет ёки юқори қон босимидан кўра когнитив қобилиятларни кўпроқ бузиши мумкин.

Тадқиқотда олимлар нормал тана вазнига эга ва семиришдан азият чекадиган одамлардан олинган ёғ таркибидаги молекулалар (липидлар)ни солиштиришди. Маълум бўлишича, ортиқча вазндаги липидларнинг айрим турлари Альцгеймер касаллигига хос бўлган амилоид плиталари — оқсил конларининг тез шаклланишига ёрдам беради.

Амилоид қуйқа тўғридан-тўғри нейронларнинг ўлимига олиб келмайди, аммо улар тўқималарни йўқ қилишга олиб келадиган жараёнларни қўзғатади.

«Семизлик ёғ молекулаларининг кимёвий таркибига таъсир қилади ва бу, ўз навбатида, мияда амилоид конларининг ривожланишига таъсир қилади», — дейди Вонг. Мутахассиснинг қўшимча қилишича, семириб кетишдан ташқари, деманснинг бошқа муҳим хавф омиллари орасида чекиш, спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш, юрак-қон томир касалликлари ва диабет бор. Бироқ, бу барча шароитлардан ортиқча вазн нейродегенерацияга олиб келадиган биологик жараёнлар билан энг кучли алоқани кўрсатган.