Illyustrativ foto

Epshteyna-Barr virusi bilan zararlanish saratonning bir nechta turlarini rivojlanish xavfini oshirishi mumkin. Xuddi shunday xulosaga Xitoy va Xalqaro saraton tadqiqotlari agentligi olimlari kelishdi. Ularning keng koʻlamli tadqiqoti natijalari “Nature Communications” jurnalida chop etildi.

EBV (Epshteyna-Barr virusi) odamlar orasida eng keng tarqalgan infeksiyalardan biri hisoblanadi. U bilan dunyo aholisining 90 foizdan ortigʻi hayotida kamida bir marta kasallangan. Virus tupurik orqali yuqadi va koʻpincha mononuklyozga, grippga oʻxshash alomatlarga sabab boʻladi. Biroq, olimlar Epshteyna-Barr infeksiyasi va saratonning turli shakllarining rivojlanishi oʻrtasidagi bogʻliqlikni tobora koʻproq topmoqdalar.

Tadqiqotchilar 8-10-yil davomida Xitoy janubidagi qariyb 74 ming kattalarning sogʻligʻi haqidagi maʼlumotlarni tahlil qildilar. Qonlarida EBV VCA-IgA antitanachalari (virus infeksiyasi paytida hosil boʻlgan) boʻlganlar, salbiy sinovdan oʻtganlarga qaraganda saraton rivojlanish xavfi deyarli besh baravar yuqori edi. Nazofarengeal karsinoma (nazofarenks saratoni — burun orqasidagi va farenks orqa devori ustida rivojlanadigan xavfli oʻsma) ehtimoli ayniqsa keskin oshgan — 26-marta. Virus, shuningdek, limfoma, jigar va oʻpka saratoni xavfi ortishi bilan ham bogʻliq boʻlgan.

Mualliflarning hisob-kitoblariga koʻra, oʻrganilayotgan mintaqadagi saraton kasalligining taxminan 8 foizi Epshteyna-Barr virusi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin.

“EBV va saratonning ayrim turlari oʻrtasidagi bogʻliqlik uzoq vaqtdan beri maʼlum boʻlsada, uning saratonning kengroq diapazonidagi roli haqida maʼlumotlar yetarli emas edi”, — deydi tadqiqot mualliflaridan biri Zisis Kozlakidis.

Qayd etilishicha, jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin boʻlgan koʻpayib borayotgan dalillar bois virusga qarshi vaksina ishlab chiqishni ragʻbatlantirmoqda. Olimlarning fikricha, vaksinaning joriy etilishi butun dunyo boʻylab saraton kasalligini oldini olishga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin.