Foto: Truth Social

AQSH prezidenti Donald Tramp Grenlandiya boʻyicha ajoyib kelishuv haqida gapirdi. U bu haqda jurnalistlar bilan suhbatda aytib oʻtdi.

“Bu hamma uchun ajoyib kelishuv. Bu bizga kerak boʻlgan hamma narsani beradi”, — dedi u.

Amerika yetakchisi “Bu Grenlandiya AQSHning bir qismi boʻlishini anglatadimi?” degan mazmundagi savolga toʻgʻridan-toʻgʻri javob berishdan qochdi. U kelishuv “uzoq muddatli”, “cheksiz” va “abadiy” ekanligini taʼkidladi.

Siyosatchi kelishuv haqida biron bir tafsilotlarni oshkor qilmadi. Oʻz navbatida, Grenlandiya, Daniya, Yevropa Ittifoqi va NATO hozircha Trampning bu bayonotiga izoh bermadi.

AQSHning Grenlandiya boʻyicha kelishuvi orolning kichik qismlarini oʻz ichiga oladi

Keyinchalik “The New York Times” nashri AQSHning Grenlandiya boʻyicha kelishuvi orolning faqat kichik qismlarini oʻz ichiga olishini maʼlum qildi. Munozaralardan xabardor rasmiylarning soʻzlariga koʻra, NATOning yuqori lavozimli zobitlari chorshanba kuni Daniya Grenlandiyaning kichik bir qismi ustidan suverenitetni AQSHga topshiradigan murosaga kelishuvni muhokama qilishgan. Taʼkidlanishicha, u yerda AQSH harbiy bazalari tashkil etilishi mumkin. Kiprdagi Buyuk Britaniya bazalariga oʻxshash bu variant NATO Bosh kotibi Mark Ryutte tomonidan ilgari surilgan.

Oʻz navbatida, AQSH rahbari Davosda NATO Bosh kotibi bilan uchrashuvni “samarali” deb atadi.

“Biz Grenlandiya boʻyicha kelajakdagi kelishuv uchun poydevor qoʻydik”, — dedi u. Natijada Vashington orolning AQSHga qoʻshilishiga qarshi boʻlgan sakkizta Yevropa davlatiga tariflarni joriy qilmaydi.

AQSH vitse-prezidenti Jey Di Venc, Davlat kotibi Marko Rubio va Oq uyning maxsus vakili Stiv Uitkoff Grenlandiya masalasi boʻyicha keyingi muzokaralar uchun javobgar boʻladi.

Daniya orolni bermoqchi emas

Shu yilning 21-yanvar oqshomida Daniya tashqi ishlar vaziri Lars Lekke Rasmussen Grenlandiyani AQSH tomonidan sotib olish boʻyicha muzokaralar olib borish imkoniyatini rad etdi. Uning soʻzlariga koʻra, Daniya hech qachon bunday qadamga rozi boʻlmaydi.

“Biz asosiy tamoyillardan voz kechadigan hech qanday muzokaralarga kirishmaymiz”, — dedi Rasmussen.

Tramp bu bayonotga tezda javob qaytarib, Daniyadan Grenlandiyani sotish boʻyicha muzokaralardan bosh tortgani haqida unga toʻgʻridan-toʻgʻri xabar berishni talab qildi. U “ikkinchi qoʻl” maʼlumotlarini olishni yoqtirmasligini taʼkidladi.

“Agar Rasmussen menga buni aytmoqchi boʻlsa, buni yuzimga aytadi”, — dedi Tramp.

Oq uy rahbari ham Grenlandiyani sotib olish niyatini yana bir bor taʼkidladi. Uning fikricha, Daniya orolni himoya qilishga qodir emas va faqat AQSH “boshqa oyoqlarning bu yerga qadam qoʻyishiga toʻsqinlik qiladi”.

“Politico” gazetasi Trampning bayonotlari Bryusseldagi koʻplab diplomat va amaldorlarni butunlay chalkashtirib yuborgan degan xulosaga keldi. Ular AQSH rahbarining oroldagi pozitsiyasini bilmoqchi boʻlishdi, ammo Davosdagi nutqidan soʻng uning niyatlarini tushunishlari yanada noaniqlashdi. Hamma ham Trampning Grenlandiyani kuch bilan egallab olmaslik haqidagi vaʼdasiga ishonmadi.