...Surxondaryoda edik. Sayrob qishlogʻiga kiraverishda, sovxoz idorasi qoshida “Gazik”ni toʻxtatdim.

– Choyxonasiga boraylik, choyxonasiga, – dedi Said Ahmad aka.

– Hozir boramiz, – dedim.

Biz Qumqoʻrgʻondan kelayotgan edik. Kun salqin. Yomgʻir tingan edi.

Qaragʻaylar ostidan oʻtib, idoraga kirdim. Direktor xonasiyam ochigʻu, hech zogʻ yoʻq.

Nomer teradigan girragi yoʻq telefon trubkasini koʻtardim.

– Alyo, alyo-o! – dedi kommutatordan.

– Menga Omon aka kerak.

– Omon aka yoʻq-ku.

Men qanday gaplashishni bilardim.

– Top! – dedim.

– Hozir, aka...

Bir necha daqiqadan keyin trubkadan Omon aka Toshmatovning ovozi eshitildi: 

– Kim oʻ-oʻ?

– Salom alaykum. Men – Shukur, – dedim.

– E, Shukurboy? Munday... bir yozuvchi bilan qidirib juripti, deb eshitaman. Joʻnatdingizmi?

– Yoʻq. Moshinada oʻtiripti.

– Berman opkeling! Hozir. Emasa xapa boʻlaman...

– Xoʻp.

“Gazik”ka qaytdim...

Omon aka Toshmatov – togʻdek kishi sariq beqasam choponda, darvozasi ogʻziga chiqib turgan ekan.

Men bilan quchoqlashib koʻrisharkan:

– Oti nima? – deb soʻradi.

Keyin u Said Ahmad bilan quchoqlashib koʻrishdi. Ichkariga kirdik...

Fotiha oʻqidik...

– Biz Shukurboyning otasini qoʻliga suv quyib jurgich edik... – deb tost ayta boshladi Omon aka. – Shoʻoʻnda u kishi rayon gazetasining redaktiri edi. Mana, ota kasbini olib deng, odam boʻp qoldi. Sizday yozuvchi akalarini iyartib juripti. Bunga rahmat. Lekin rahmatning kattasi sizga aka!... – Omon aka menga zimdan qaradi. “Said Ahmad” deb shivirladim. – Ha, rahmat sizga, Said Ahmad aka!

Soʻz aytish gali Said Ahmad akaga keldi.

– Siz Shukurni yaxshi bilmas ekansiz, – deb qoldilar.

– Bu katta yozuvchi boʻlib qoldi.

– Yolgʻon, – dedim.

– Ha, – dedi Omon aka.

– Yozuvchi – siz!.. Biz sizning birashuralaringizni koʻp oʻqiganmiz. Maqola, kitap...

– Omon aka yana menga zimdan qaradi.

Falakning gardishi-da, televizorda “Miniatyura tomoshasi” boshlangan, ekranda “SAID AHMAD” yozuvi yolqinlanib turardi.

Omon akaga ekranni koʻrsatdim. U kishi tikilib qoldi. Pichirlab oʻqidi. Keyin oʻrnidan irgʻib turib, har ikkala qoʻlini Said Ahmad akaga uzatdi.

– E, shoʻ miniatyurachi sizmi, a? A, munday tushuntirib aytmaysizlarmi?.. aka, minaturalaringizni koʻrib, toza moz-za qilamiz!

Said Ahmad aka xijolatomuz kulimsirab turardi.

–Bilasizmi, Omon aka,– dedi keyin. – ... Mana shu Shukurboyingiz minaturaniyam qotirib tashlaydi. Mana shunday-shunday kitoblar yozayapti...

–Joʻgʻ-ye, – dedi Omon aka.

–E, ishonmaysiz-da!

–Sizga ishonamiz-u...

–Ishonsangiz, shu! Bizni qoʻying... buni hurmat qiling!

–Ha, endi, otalarining qoʻligʻa...

–E, oʻziyam ota boʻp qoldi!

Hozir buning shogirdlari ham bor... Keling, shu yigit uchun ichaylik.

–Obbo, Shukurboy-ye! – dedi Omon aka va piyolani paqqos boʻshatdi-da, turib ketdi.

–Bir maydon gurunglashib turinglar.

U kishi chiqqach:

– Nega unday deysiz? – dedim Said Ahmad akaga.

–Kerak, bolam, kerak, – dedi u kishi. – ... Lekin men bu odamning kitob oʻqimasligidan xafa boʻlmayman. Xoʻjalik rahbarlariga maʼlum: vaqti yoʻq... Lekin qara, qanday koʻngli ochiq odam. Bunday odamlar hozir topilavermaydi. Bularni qadrla.

–Mayli-yu...

Omon aka qaytib kirdi.

–Obbo, boysunligim-yey, shoʻytib, yozuvchi boʻp ketdik deng? Oʻnda-munda eshitib jurgich edig-u... Said Ahmad aka, sizlarga rahmat Izlaringdan jurib...

–Sizlarga rahmat! – dedi Said Ahmad aka. – Shunday yozuvchini berganlaring uchun!

Men xoʻrsindim.

–Ey, chini bilan-a! – deb yubordi Omon aka...

–Said Ahmad aka, yetar, – dedim.

–Jim oʻtir! – deb doʻq qildi u kishi. – Nima, sal maqtasam, maqtabman-da!

Keyin menga oʻychan tikildi.

–Bilasanmi, odatda eng yaxshi yozuvchilarniyam faqat yurtdoshlari qadrlamaydi: oldingdan oqqan suv… u yogʻini soʻrasang, men bu narsani ustozlarimdan oʻrganganman. Ular mening borimni, yoʻgʻimni yashirib yoʻlga solgan desam boʻladi.

–Lekin ular ham baʼzilarga…

–Ana “oʻsha”dan saboq olishgan-da! – yana doʻq qildi Said Ahmad aka.– Sen uchun ham saboq boʻlsin. Qumqoʻrgʻonda bir maqol eshitdim: “Boʻlar elning bolasi bir-birini botir der”. Qandoq yaxshi! Yozib qoʻy!..

... Ertasi Buxoroda yozuvchi Ahadjon Hasanning uyida boʻldik. U kishi rayon rahbarlaridan ham chaqirgan ekan. Gap-guring orasida raykomning birinchi kotibi:

–Endi-i, Saydamat aka, siz... raskaz yozasiz. Raskazchik. Gʻafur Gʻulom – shoir, – dedi.

–Oybek roman yozgan. Demak, u kishi romantik, a?

Men boshimni xam qildim.

Said Ahmad aka oyogʻimni bosib qoʻyib:

– Juda toʻgʻri aytdingiz, – dedi. – Lekin mana bu Ahadjon Hasaningiz ham yozuvchi, ham romantik, ham shoir!

Davra ahli Ahadjon akaga hayratlanib qaradi.

Ahadjon aka...

Shukur XOLMIRZAYEV