Foto: Reuters

Shvetsiyaning Karolinska instituti olimlari saraton hujayralari tarqalishini tabiiy ravishda sekinlashtiradigan mexanizmni topdilar.

“EMBO Molecular Medicine” nashrida chop etilgan tadqiqot haqidagi maqola shundan dalolat beradiki, shaperon vositachiligidagi autofagiya jarayoni metastazni bostirishi mumkin, bu uning oʻsimta oʻsishidagi roli haqidagi oldingi gʻoyalardan farqli oʻlaroq.

Hozirgacha CMA saraton rivojlanishiga yordam beradi deb ishonilgan, ammo yangi tadqiqotlar buning aksini koʻrsatdi. Ushbu jarayonning rolini tekshirish uchun olimlar saraton hujayralarida CMAni boshqaradigan LAMP2A genini oʻchirib qoʻyishdi. Natijada, oʻsmalar tezroq oʻsib, butun tanada faolroq tarqala boshladi.

Oʻpka saratoni va miya metastazlari boʻlgan bemorlardan olingan namunalarni tahlil qilish metastazlardagi LAMP2A darajalari birlamchi oʻsmalarga qaraganda ancha past ekanligini tasdiqladi, bu CMA haqiqatan ham saraton tarqalishini sekinlashtirishi mumkinligini koʻrsatdi. Xuddi shu taʼsir 19 ta boshqa organlarda kuzatilgan.

Tadqiqotchilar aniqlaganidek, CMA oʻsimta hujayralarining tuzilishini oʻzgartirishga va tana boʻylab harakatlanishiga yordam beradigan oqsillarni yoʻq qilish orqali metastazning oldini oladi. Ushbu kashfiyot CMA faollashuvini saraton tarqalishiga qarshi kurashish uchun potensial strategiyaga aylantiradi.

Bugungi kunda har uchinchi bemorda tashxis vaqtida metastazlar mavjud. Mutaxassislar ikkilamchi oʻsmalarning oʻsishini sekinlashtirish yoki butunlay toʻxtatish uchun CMAni sunʼiy ravishda ragʻbatlantirish usullarini ishlab chiqmoqdalar. Tadqiqot mualliflari ularning kashfiyoti bemorlarning prognozi va hayot sifatini yaxshilaydigan yangi, samaraliroq saratonga qarshi dorilarni yaratishga yordam beradi, deb umid qilmoqda.