Illyustrativ foto

Odatda kattalar uchun kechasi yetti soatdan toʻqqiz soatgacha uxlash tavsiya etiladi. Ammo yaqinda oʻtkazilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, dunyo aholisining 40 foizi toʻyib uxlamaslikdan aziyat chekmoqda. Surunkali uyqu yetishmovchiligining oqibatida yurak-qon tomir kasalliklari, semizlik, neyrodegenerativ kasalliklar va depressiya kelib chiqishi mumkin. Yetarli muddatda uyqu boʻlmasligi odamning fikrlash va diqqatni jamlash qobiliyatini buzishi mumkin.

Yangi tadqiqotda 24 kishi ishtirok etdi. Birinchi tajribada ishtirokchilar ketma-ket uch kecha besh soat uxladilar, bu smena ishchilari yoki kichik bolalarning ota-onalari yashash sharoitlariga oʻxshaydi.

Ikkinchi tajribada odamlar bir kun uyqudan mahrum boʻlishdi, shundan soʻng ular kislorod etishmasligi sharoitida joylashtirildi — shunga oʻxshash holatlar alpinistlar va changʻichilar tomonidan tez-tez uchrab turadi.

Ikkala holatda ham barcha ishtirokchilar 20 daqiqa davomida statsionar velosipedda yurishdan keyin kognitiv funksiyani yaxshilagan. Olimlarning taʼkidlashicha, ogʻirroq jismoniy mashqlar uyqusiz stressni yomonlashtirishi va aqliy faoliyatni yanada kamaytirishi mumkin.

Qizigʻi shundaki, uch kun davomida uyqu vaqtini kechasi besh soatgacha qisqartirish ishtirokchilarning miya faoliyatiga turlicha taʼsir koʻrsatdi. Bu baʼzi odamlarning yengil va oʻrtacha uyqusizlikka chidamliligini anglatishi mumkin. Biroq, oʻrtacha intensivlikdagi mashqlar barcha ishtirokchilarning ish faoliyatini yaxshiladi.