Foto: Shutterstock

Xalqaro olimlar guruhi tezlashgan biologik qarish, ayniqsa, kam taʼminlangan oilalarda oʻsgan odamlarda kognitiv qobiliyatlarning sezilarli darajada pasayishi bilan bogʻliqligini aniqladi.

Olimlar DNKning xarakterli kimyoviy belgilari asosida insonning biologik yoshini taxmin qilish imkonini beruvchi “epigenetik soat”dan foydalanishdi. Agar u pasport yoshidan yuqori boʻlib chiqsa, ular “tezlashtirilgan qarish” haqida maʼlumot beradi. Tahlil 300 nafarga yaqin ishtirokchilarni oʻz ichiga oldi. Ularning IQ bolaligida oʻlchandi va oʻrta yoshda test takrorlandi hamda qon namunalari olindi.

Maʼlum boʻlishicha, kasallik va oʻlim xavfini hisobga olgan holda ishlab chiqilgan yangi, “ikkinchi avlod” epigenetik soat 50 yoshga kelib IQning pasayishini eng yaxshi bashorat qiladi. Bundan tashqari, bu taʼsir hatto bir oilada oʻsgan bir xil egizaklarda ham saqlanib qolgan.

Eng katta zaiflik kam taʼminlangan oilalardagi odamlarda topilgan. Erta ijtimoiy stress, mualliflarning fikriga koʻra, tezlashgan qarishning uzoq muddatli oqibatlarini oshiradi.

Olimlarning taʼkidlashicha, tadqiqot DNK orqali biologik yoshni kuzatish va erta ijtimoiy muhitga eʼtibor berish demans hamda boshqa yoshga bogʻliq kasalliklar xavfini yanada aniqroq baholashga yordam beradi.