Фото: AFP

Украинада давом этаётган уруш Одесса порт инфратузилмаси ва Қора денгиз экотизимига жиддий зарар етказмоқда. Словакияда жойлашган Атроф-муҳит институти директори Ярослав Слободникнинг маълум қилишича, уруш натижасида денгиз биохилмахиллиги сезиларли даражада ўзгарган. Айрим турлар йўқолиб кетган бўлиши мумкин, бироқ буни тасдиқлаш учун етарли илмий маълумотлар мавжуд эмас. Уруш шароити эса бундай маълумотларни йиғиш имкониятини кескин чекламоқда.

Уруш бошлангунга қадар Қора денгизда дельфинларнинг уч тури мавжуд бўлган. Можаро бошланганидан буён Украинага қарашли 2782 километрлик соҳил чизиғида заҳарланиб ҳалок бўлган дельфинлар жасадлари мунтазам равишда топилмоқда. Россия ҳужумининг биринчи йилида тахминан 125 та ўлик дельфин қайд этилган бўлса, ўтган йилда яна 49 та ҳолат олимлар томонидан ҳужжатлаштирилган.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, денгизда нефть тўкилишлари ва ўқ-дорилардан ташқари, ҳарбий кемалар ҳамда сувости кемалари томонидан қўлланилаётган ускуналарининг кучли акустик таъсири ҳам денгиз сутэмизувчилари учун жиддий хавф туғдирмоқда. Айниқса, Керч кўприги атрофи ва Россия назоратидаги ҳудудларда бундай фаоллик юқори экани қайд этилмоқда. Бироқ уруш шароитида дельфинлар ҳолатини мунтазам кузатиш ва уларнинг ўлими сабабларини аниқлаш мушкул бўлиб қолмоқда.

Шунингдек, 2023 йил июнь ойида Днепр дарёсидаги Каховка тўғонининг вайрон қилиниши ҳам Қора денгиз экологиясига катта зарар етказган. Ушбу фалокат оқибатида ўнлаб инсон ҳалок бўлган, тахминан 600 квадрат километр ҳудуд сув остида қолган. Натижада Днепр орқали Қора денгизга катта миқдорда ифлослантирувчи моддалар ва оғир металлар оқиб тушган, дарё дельтасига эса заҳарли чиқиндилар ҳамда чириётган ҳайвон жасадлари тўпланган.