Фото: KCNA

Шимолий Корея етакчиси Ким Чен Иннинг қизи — Ким Чжу Э (тахминий исми) мамлакат раҳбари сифатида унинг энг эҳтимолий вориси. Бу ҳақда шарқшунос ва Сеулдаги Кунгмин университети профессори Андрей Ланков айтиб ўтди.

Хусусан, тадқиқотчи Шимолий Корея етакчиси тўрт йил давомида қизини потенциал ворис сифатида доимий равишда тарғиб қилиб келганига эътибор қаратди.

«Ким Чен Ин уни машҳур қилиш ва унинг кўриниши ва муҳокама қилинишини таъминлаш учун уни эрта тарғиб қила бошлади», — Ланков.

Шу йилнинг 12 февраль куни «Reuters» агентлиги Жанубий Корея разведкасига таяниб, Ким Чен Ин қизининг ворис сифатидаги мавқеини, жумладан, сиёсий қарорлар қабул қилишда иштирокини мустаҳкамлашни хоҳлаётганини хабар қилди.

«Илгари разведка Ким Чжу Эни «ворис сифатида кўриб чиқилаётган» деб таърифлаган, аммо айни пайтга келиб «ворис этиб тайинланиш жараёнида» ибораси ишлатилган», — дея ёзди нашр Жанубий кореялик депутат Ли Сон Квуннинг сўзларидан иқтибос келтиради.

Ким Чен Иннинг қизи ҳақида нима маълум?

Ким Чен Иннинг қизининг исми ҳали ҳам номаълум. Ким Чжу Э эса фақат тахмин. Шимолий Корея етакчисининг қизининг аниқ ёшини аниқлаш ҳам қийин. У 2012 ёки 2013 йилда туғилгани айтилади.

«Бир муддат Ким Чен Иннинг исми ҳам номаълум эди ва ҳатто нотўғри ёзилган эди. Ундан олдин у Ким Чен Ун деб аталган, чунки оилага таниш бўлган япон ошпази «И» товушини нотўғри эшитган», — дейди Ланков.

Шарқшунос шунингдек, Ким Чжу Э Шимолий Корея оммавий ахборот воситаларида унинг асл исми билан эмас, балки турли унвонлар билан пайдо бўлишини таъкидлайди.

«Ким Чжу Э ҳар хил унвонлар остида пайдо бўлади. Бир муддат у «тонгжи» — «катта ўртоқ» ёки «ўртоқ раҳбар» деб аталган. Кейинчалик у «хяндо-ый видэхан пун» деб номланган. Бу жумла «йўл кўрсатадиган буюк инсон» каби маънони беради.

Япониялик мутахассисларнинг фикрига кўра, Ким Чен Иннинг қизи Шимолий Кореянинг расмий оммавий ахборот воситаларида 600 марта пайдо бўлган.

Бундан ташқари, Шимолий Корея раҳбарияти оилавий меросига очиқчасига ишора қилувчи атамалардан фойдаланишни бошлаган. Масалан, Ким Чжу Э ҳақида гап кетганда, Паэкту тоғининг «қон томири» ибораси ишлатилади.

Ворис қандай муаммоларга дуч келиши мумкин?

Ланков Ким Чжу Э раҳбар сифатида эски, патриархал ҳарбий ва сиёсий раҳбариятни рад этиши мумкинлигини таъкидлади,

«Бу ерда муаммолар бор. Лекин агар қиз тишларини кўрсатиб, ўзини кучли ва қатъий раҳбар эканлигини исботласа, элита «орқа оёқларида» туради», — дейди Ланков.

Шунинг учун Ким Чен Ин «эркак» етакчи қиёфасини яратиш учун қизини атайлаб қурол-яроғ ва ҳарбий-саноат комплекси объектлари билан боғлиқ тадбирларга олиб боради.

«Ҳарбий-саноат комплексига нисбатан аниқ бир тарафкашлик бор, шунинг учун «У ўқ отиш полигонларида ўсган» дейиш мумкин. Ким Чжу Э ҳеч қачон «болалар» тадбирларига бормаган. Ким Чен Ин уни ҳеч қачон ҳайвонот боғига ёки аквапаркга олиб бормаган. У бундай жойларга рафиқаси билан борган, лекин қизи билан эмас» — дейди Ланков.

Хусусан, шу йилнинг 28 январь куни Ким Чен Ин ва унинг қизи катта калибрли кўп учириладиган ракета тизимини синовдан ўтказишда иштирок этишди. Тўртта ракета учирилди ва 358,5 километр узоқликдаги нишонларга муваффақиятли зарба берди.

Шунингдек, ўтган йилнинг 2 сентябрь куни Ким Чжу Э ва унинг отаси Иккинчи Жаҳон уруши тугаганининг ва Япониянинг таслим бўлганининг 80 йиллигини нишонлаш учун тантаналар бўлиб ўтаётган Пекинга ташриф буюришди. Ким Чен Ин шунингдек, Россия президенти Владимир Путин ва Хитой раиси Си Цзиньпин билан учрашди.

Шу билан бирга, Ланков Шимолий Корея сиёсий элитасининг феминизмга ўтганини таъкидлади.

«Ким Чен Ин тез-тез аёлларни муҳим лавозимларга тайинлайди. Ташқи ишлар вазири, Котибият раҳбари (президент маъмуриятига тенглаштирилган) каби юқори лавозимлар шулар сирасига киради. Иқтисодиётда ҳам худди шундай. 1990 йиллардаги оғир иқтисодий инқироз даврида Шимолий Кореянинг янги бизнесларининг пайдо бўлишида аёллар муҳим роль ўйнаган. Шимолий Корея элитасининг ёш авлоди, принципиал жиҳатдан, аёллар ҳам инсон эканлигини аллақачон тушуниб етган», — дейди Ланков.

Бундан ташқари, шарқшунос 2010 йилларнинг бошларида Шимолий Кореяга аёл ҳукмдор бўлиш эҳтимолини эслади. Унинг сўзларига кўра, Ким Чен Иннинг синглиси Ким Ё Чжон ўзининг қатъий ёндашуви туфайли мамлакатнинг ўша пайтдаги раҳбари Ким Чен Ирнинг вориси сифатида жиддий тилга олинган. Бироқ, ўша пайтдаги элита кўпроқ консерватив бўлган ва бундай қарорга қарши чиққан.

Ким Ё Чжон ҳозирда Корея Меҳнат партияси Марказий қўмитасининг Тарғибот ва ташвиқот бўлими бошлиғининг ўринбосари лавозимида ишлайди ва ташқи сиёсат бўйича баёнотлар беради. У, айниқса, Америка Қўшма Штатлари ва Украина ҳаракатларини танқид қилувчи сифатида танилган.