Foto: KCNA

Shimoliy Koreya yetakchisi Kim Chen Inning qizi — Kim Chju E (taxminiy ismi) mamlakat rahbari sifatida uning eng ehtimoliy vorisi. Bu haqda sharqshunos va Seuldagi Kungmin universiteti professori Andrey Lankov aytib oʻtdi.

Xususan, tadqiqotchi Shimoliy Koreya yetakchisi toʻrt yil davomida qizini potensial voris sifatida doimiy ravishda targʻib qilib kelganiga eʼtibor qaratdi.

“Kim Chen In uni mashhur qilish va uning koʻrinishi va muhokama qilinishini taʼminlash uchun uni erta targʻib qila boshladi”, — Lankov.

Shu yilning 12-fevral kuni “Reuters” agentligi Janubiy Koreya razvedkasiga tayanib, Kim Chen In qizining voris sifatidagi mavqeini, jumladan, siyosiy qarorlar qabul qilishda ishtirokini mustahkamlashni xohlayotganini xabar qildi.

“Ilgari razvedka Kim Chju Eni «voris sifatida koʻrib chiqilayotgan” deb taʼriflagan, ammo ayni paytga kelib “voris etib tayinlanish jarayonida” iborasi ishlatilgan», — deya yozdi nashr Janubiy koreyalik deputat Li Son Kvunning soʻzlaridan iqtibos keltiradi.

Kim Chen Inning qizi haqida nima maʼlum?

Kim Chen Inning qizining ismi hali ham nomaʼlum. Kim Chju E esa faqat taxmin. Shimoliy Koreya yetakchisining qizining aniq yoshini aniqlash ham qiyin. U 2012 yoki 2013-yilda tugʻilgani aytiladi.

“Bir muddat Kim Chen Inning ismi ham nomaʼlum edi va hatto notoʻgʻri yozilgan edi. Undan oldin u Kim Chen Un deb atalgan, chunki oilaga tanish boʻlgan yapon oshpazi «I” tovushini notoʻgʻri eshitgan», — deydi Lankov.

Sharqshunos shuningdek, Kim Chju E Shimoliy Koreya ommaviy axborot vositalarida uning asl ismi bilan emas, balki turli unvonlar bilan paydo boʻlishini taʼkidlaydi.

“Kim Chju E har xil unvonlar ostida paydo boʻladi. Bir muddat u «tongji” — “katta oʻrtoq” yoki “oʻrtoq rahbar” deb atalgan. Keyinchalik u “xyando-ыy videxan pun” deb nomlangan. Bu jumla “yoʻl koʻrsatadigan buyuk inson” kabi maʼnoni beradi.

Yaponiyalik mutaxassislarning fikriga koʻra, Kim Chen Inning qizi Shimoliy Koreyaning rasmiy ommaviy axborot vositalarida 600-marta paydo boʻlgan.

Bundan tashqari, Shimoliy Koreya rahbariyati oilaviy merosiga ochiqchasiga ishora qiluvchi atamalardan foydalanishni boshlagan. Masalan, Kim Chju E haqida gap ketganda, Paektu togʻining “qon tomiri” iborasi ishlatiladi.

Voris qanday muammolarga duch kelishi mumkin?

Lankov Kim Chju E rahbar sifatida eski, patriarxal harbiy va siyosiy rahbariyatni rad etishi mumkinligini taʼkidladi,

“Bu yerda muammolar bor. Lekin agar qiz tishlarini koʻrsatib, oʻzini kuchli va qatʼiy rahbar ekanligini isbotlasa, elita «orqa oyoqlarida” turadi», — deydi Lankov.

Shuning uchun Kim Chen In “erkak” yetakchi qiyofasini yaratish uchun qizini ataylab qurol-yarogʻ va harbiy-sanoat kompleksi obyektlari bilan bogʻliq tadbirlarga olib boradi.

“Harbiy-sanoat kompleksiga nisbatan aniq bir tarafkashlik bor, shuning uchun «U oʻq otish poligonlarida oʻsgan” deyish mumkin. Kim Chju E hech qachon “bolalar” tadbirlariga bormagan. Kim Chen In uni hech qachon hayvonot bogʻiga yoki akvaparkga olib bormagan. U bunday joylarga rafiqasi bilan borgan, lekin qizi bilan emas» — deydi Lankov.

Xususan, shu yilning 28-yanvar kuni Kim Chen In va uning qizi katta kalibrli koʻp uchiriladigan raketa tizimini sinovdan oʻtkazishda ishtirok etishdi. Toʻrtta raketa uchirildi va 358,5 kilometr uzoqlikdagi nishonlarga muvaffaqiyatli zarba berdi.

Shuningdek, oʻtgan yilning 2-sentyabr kuni Kim Chju E va uning otasi Ikkinchi Jahon urushi tugaganining va Yaponiyaning taslim boʻlganining 80-yilligini nishonlash uchun tantanalar boʻlib oʻtayotgan Pekinga tashrif buyurishdi. Kim Chen In shuningdek, Rossiya prezidenti Vladimir Putin va Xitoy raisi Si Szinpin bilan uchrashdi.

Shu bilan birga, Lankov Shimoliy Koreya siyosiy elitasining feminizmga oʻtganini taʼkidladi.

“Kim Chen In tez-tez ayollarni muhim lavozimlarga tayinlaydi. Tashqi ishlar vaziri, Kotibiyat rahbari (prezident maʼmuriyatiga tenglashtirilgan) kabi yuqori lavozimlar shular sirasiga kiradi. Iqtisodiyotda ham xuddi shunday. 1990-yillardagi ogʻir iqtisodiy inqiroz davrida Shimoliy Koreyaning yangi bizneslarining paydo boʻlishida ayollar muhim rol oʻynagan. Shimoliy Koreya elitasining yosh avlodi, prinsipial jihatdan, ayollar ham inson ekanligini allaqachon tushunib yetgan”, — deydi Lankov.

Bundan tashqari, sharqshunos 2010-yillarning boshlarida Shimoliy Koreyaga ayol hukmdor boʻlish ehtimolini esladi. Uning soʻzlariga koʻra, Kim Chen Inning singlisi Kim Yo Chjon oʻzining qatʼiy yondashuvi tufayli mamlakatning oʻsha paytdagi rahbari Kim Chen Irning vorisi sifatida jiddiy tilga olingan. Biroq, oʻsha paytdagi elita koʻproq konservativ boʻlgan va bunday qarorga qarshi chiqqan.

Kim Yo Chjon hozirda Koreya Mehnat partiyasi Markaziy qoʻmitasining Targʻibot va tashviqot boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari lavozimida ishlaydi va tashqi siyosat boʻyicha bayonotlar beradi. U, ayniqsa, Amerika Qoʻshma Shtatlari va Ukraina harakatlarini tanqid qiluvchi sifatida tanilgan.