Иллюстратив фото

Глобал исиш антибиотикларга чидамли бактерияларнинг тарқалишига ёрдам бериши мумкин. Бундай хулосага АҚШнинг Калифорния технология институти олимлари томонидан ўтказилган тадқиқотлар якунида келинди.

Ўрганишлар давомида тадқиқотчилар қурғоқчилик тупроқдаги микробиал жамоаларга таъсир қилишини аниқладилар. Гап шундаки, тупроқ қуриганида, бактерияларнинг ўзлари томонидан ишлаб чиқарилган табиий антибиотикларнинг концентрацияси ошади. Бу чидамли бўлган микроорганизмлар омон қолиши мумкин бўлган шароитларни яратади.

АҚШ, Хитой ва Европадан олинган маълумотлар таҳлили шуни кўрсатдики, қурғоқчил тупроқларда ҳам антибиотик ишлаб чиқарувчи бактериялар, ҳам антибиотикларга чидамлилик генлари сони ортади. Тажрибалар бу таъсирни тасдиқлади. Сунъий тупроқ тизимида олимлар антибиотик қўшиб, қурғоқчиликни симуляция қилишди. Натижада, сезгир бактериялар деярли бутунлай йўқ бўлиб кетди, чидамли бактериялар эса кўпайишда давом этди.

Энг хавотирли натижа тиббиётга тегишли. Тадқиқотчилар иқлим шароитига эга 116 мамлакатдаги касалхоналарда антибиотикларга чидамлилик маълумотларини таққослашди. Маълум бўлишича, иқлим қанчалик қуруқ бўлса, клиникаларда бактерияларга чидамлилик даражаси шунча юқори бўлади. Бу боғлиқлик антибиотиклардан фойдаланишга таъсир қилувчи иқтисодий омилларни ҳисобга олгандан кейин ҳам сақланиб қолди.

Маккуори университетининг микробиологи Тимоти Гали таъкидлаганидек, бу глобал механизмга ишора қилади: табиий муҳитдаги жараёнлар одамлар учун хавфли бўлган патогенларнинг эволюциясига бевосита таъсир қилиши мумкин.

Муаллифлар қурғоқчилик тиббиётда антибиотикларга чидамлиликнинг ошишига бевосита сабаб бўлишини аниқ айтиш ҳали эрталигини таъкидламоқдалар. Бироқ, олинган маълумотлар иқлим ўзгариши бу хавфни кучайтириши мумкинлигини кўрсатади.

Олимларнинг фикрича, антибиотикларга чидамлиликка қарши курашиш учун нафақат тиббий, балки атроф-муҳит омилларини, жумладан, иқлимнинг микробиал экотизимларга таъсирини ҳам ҳисобга олиш керак.