Illyustrativ foto

Buyuk Britaniyada tez tayyorlanadigan taomlar (fast-fudlar), — kartoshka fri, chipslar va shakarli gazlangan ichimliklarning televideniye va internetda reklamasini cheklovchi qonun kuchga kirdi. Ushbu qaror bolalar oʻrtasida semirish holatlari koʻpayib ketayotgani bois qabul qilingan. Olimlarning fikricha, bunday taomlar ortiqcha vaznga olib keladi.

Yangi choralar hukumatning “ota-onalarga tarixdagi eng sogʻlom avlod bolalarini tarbiyalashga yordam berish” haqidagi vaʼdasini bajaradi, deyiladi Buyuk Britaniya hukumatining rasmiy veb-saytida chop etilgan press-relizda.

Yangi qoidalarga koʻra, bunday reklamalari faqat Buyuk Britaniya televideniyesida soat 21:00 dan keyin namoyish etilishi mumkin. Internetda esa bunday reklama va eʼlonlar butunlay taqiqlangan.

“The Guardian” gazetasining yozishicha, cheklovlar shakar, yogʻ va tuzga boy 13 ta mahsulot toifasiga taalluqlidir. Xususan, bularga shakar qoʻshilgan ichimliklar, chipslar, tuzli krekerlar va pechenelar, makkajoʻxori va boshqa shakarga boy nonushta ovqatlari, popkorn, shokolad, saqich, muzqaymoq, shakarga boy pishiriqlar, pitsa va muzlatilgan taomlar kiradi.

Buyuk Britaniyadagi “zararli oziq-ovqat” ishlab chiqaruvchilari oʻz brendlarini bolalar vaqtida televizorda va internetda reklama qilish huquqini saqlab qoladilar, agar bunday reklamalarda nosogʻlom mahsulotlar toʻgʻridan-toʻgʻri namoyish etilmasa. OAV xabarlariga koʻra, aksariyat mahalliy kompaniyalar yangi qoidalarga oldindan rioya qilishni boshladilar.

Buyuk Britaniya hukumati bolalar orasida semizlikning tarqalishini koʻrsatuvchi statistikani eʼlon qildi. Bolalarning 22,1 foizi boshlangʻich maktabga borganlarida ortiqcha vaznga ega boʻladi. Maktab oxiriga kelib bu koʻrsatkich 35,8 foizga koʻtariladi.

Hukumat reklama bolalarning nima va qachon ovqatlanishiga taʼsir qilishini, ularning xohish-istaklarini erta yoshdan boshlab shakllantirishini va semirish va unga bogʻliq kasalliklar xavfini oshirishini koʻrsatadigan tadqiqotlarga ishora qiladi. Hukumatning hisob-kitoblariga koʻra, yangi choralar bolalarning kaloriya isteʼmolini yiliga 7,2 milliardga va semiz bolalar sonini esa 20 000 nafarga kamaytiradi. Uzoq muddatda yangi qoidalar sogʻliqni saqlash sohasidagi umumiy yaxshilanishlar tufayli taxminan 2 milliard funt sterling tejashga yordam beradi.

Buyuk Britaniyada shakar soligʻining ijobiy samarasi

Buyuk Britaniya semirish muammosi soʻnggi yillarda tobora koʻproq eʼtibor qaratmoqda va 2010-yillarning oʻrtalaridan beri aholi orasida semirishga qarshi faol kurashib kelmoqda. Jumladan, 2018-yilda Buyuk Britaniya shakar soligʻini joriy qildi, bu yuqori shakarli alkogolsiz ichimliklar ishlab chiqaruvchilarini milliy byudjetga “zarar soligʻi” toʻlashni talab qildi.

Buyuk Britaniya nafaqat shakar soligʻini, balki ishlab chiqaruvchilar uchun imtiyozlarni ham joriy qildi. Masalan, tarkibida shakar miqdori 5 grammgacha boʻlgan ichimliklar maxsus soliqqa tortilmasdi. Agar shakar miqdori 100 millilitrda 5 dan 8 grammgacha boʻlsa, ishlab chiqaruvchi litri uchun 18 pens toʻlagan. Agar shakar miqdori 100 millilitrda 8 grammdan ortiq boʻlsa, soliq litri uchun 24 pensni tashkil etgan.

Ushbu soliq stavkasi aholi orasida shakar isteʼmolini sezilarli darajada kamaytirdi va shuningdek, ishlab chiqaruvchilarni soliqlarni tejash uchun alkogolsiz ichimliklarning shakar miqdorini tuzatishga undadi. Mamlakatdagi koʻplab ishlab chiqaruvchilar bundan foydalanib, oʻz mahsulotlari tarkibini qayta koʻrib chiqdi. Soliq joriy etilganidan keyingi dastlabki uch yil ichida gazlangan ichimliklar, kola va shunga oʻxshash ichimliklardagi shakar miqdori oʻrtacha 29 foizga kamaydi.