Janubiy Kaliforniya universiteti tibbiyot markazi olimlari baliq yogʻi qoʻshimchalari miya travmatik shikastlanishidan keyin miyaning tiklanishini sekinlashtirishi mumkinligini aniqladilar. Bu borada olib borilgan tadqiqot natijalari “Cell Reports” jurnalida chop etildi.

Tadqiqotchilar parhez qoʻshimchalarida keng qoʻllaniladigan va sogʻliq uchun foydali deb hisoblangan omega-3 yogʻ kislotalariga eʼtibor qaratdilar. Taʼkidlanadiki, ular yurak, koʻz toʻr pardasi va asab tizimining salomatligi uchun muhimdir. Omega-3 shuningdek, yalligʻlanishga qarshi xususiyatlarga ega va neyron aloqasi va miya hujayralarining yangilanishini qoʻllab-quvvatlaydi, ammo ularning shikastlangan miyaga taʼsiri hali ham yaxshi tushunilmagan.

Tajribalar shuni koʻrsatdiki, baliq yogʻidagi asosiy yogʻ kislotalaridan biri boʻlgan eikosapentaenoik kislota (EPA) tiklanish jarayonlariga putur yetkazishi mumkin. Hujayra membranalarini shakllantirishda ishtirok etadigan boshqa omega-3, dokosaheksaenoik kislota(DHA)dan farqli oʻlaroq, u miya toʻqimalariga yomon integratsiyalashadi va qon tomirlari faoliyatiga taʼsir qiladi.

Sichqonlarda uzoq muddatli baliq yogʻi qoʻshimchalari takroriy yengil bosh jarohatlaridan keyin kognitiv buzilishlarga olib keldi. Hayvonlarning oʻrganish qobiliyati pasaydi va neyrodegenerativ jarayonlarning belgisi boʻlgan tau oqsili miya toʻqimasida toʻplandi.

Inson miyasi qon tomir hujayralari ustida oʻtkazilgan qoʻshimcha tajribalar bu natijalarni tasdiqladi. Surunkali travmatik jarohatlarga ega odamlarning oʻlimdan keyingi namunalarini tahlil qilish lipid metabolizmi va qon tomirlarini tartibga solishda ham buzilishlarni aniqladi.

Olimlar eykosapentaen kislotasi qon tomirlarining barqarorligi va toʻqimalarni tiklash uchun masʼul boʻlgan genlarning faolligini oʻzgartirishi mumkinligini aniqladilar. Travmatik sharoitlarda bu regeneratsiya samaradorligining pasayishiga va hujayralarning stressga boʻlgan javoblarining oʻzgarishiga olib keladi.

Mualliflar omega-3 yogʻ kislotalarining oʻzi zararli emasligini, ammo ularning taʼsiri tananing holatiga bogʻliq boʻlishi mumkinligini taʼkidlaydilar. Xususan, travmatik miya jarohatlaridan tiklanish davrida bunday qoʻshimchalar kutilganidan teskari taʼsirga ega boʻlishi mumkin.