“Taraqqiyot strategiyasi” markazi tomonidan Jahon banki hamda Buyuk Britaniyaning Toshkentdagi elchixonasi bilan hamkorlikda “Oʻzbekiston fuqarolarini tinglab” (L2CU) tadqiqoti natijalariga bagʻishlangan “Yashil va energiya tejamkor kelajak sari yoʻllar” mavzusida davra suhbati tashkil etildi. Unda davlat idoralari va vazirliklari vakillari, xalqaro tashkilotlar, diplomatik korpus, tahliliy markazlar, ekspertlar, fuqarolik jamiyati institutlari hamda ommaviy axborot vositalari ishtirok etdi. Davra suhbatini “Taraqqiyot strategiyasi” markazi ijrochi direktori Eldor Tulyakov ochdi.

Qayd etilishicha, energetika sohasiga 35 milliard dollardan ziyod xorijiy sarmoya jalb etilgan, 9 ming megavatt yangi quvvatlar ishga tushirilgan. Elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi sezilarli oshgan. Shuningdek, qayta tiklanuvchi energiya manbalari ulushi 30 foizga yetkazilib, bu mamlakatning “yashil” transformatsiyasida muhim bosqich boʻlmoqda. Yangilangan “Oʻzbekiston–2030” strategiyasida esa iqtisodiyotni dekarbonizatsiya qilish, energiya samaradorligini oshirish va atrof-muhitni muhofaza qilish ustuvor vazifalar sifatida belgilab qoʻyilgani taʼkidlandi.

Tadbir doirasida Jahon banki va Buyuk Britaniya elchixonasi tomonidan amalga oshirilayotgan “Oʻzbekiston fuqarolarini tinglab” (L2CU) tadqiqotining soʻnggi natijalari taqdim etildi. Unga koʻra, aholi orasida energiya tejamkor texnologiyalarga qiziqish ortib borayotgani aytildi. Bu holat “yashil” iqtisodiyot nafaqat global yoʻnalish, balki fuqarolar ehtiyojiga aylanayotganini koʻrsatmoqda.

Soʻrov natijalariga koʻra, koʻplab uy xoʻjaliklari energiya samaradorligini kommunal xarajatlarni kamaytirishning muhim yoʻli sifatida baholamoqda. Biroq moliyaviy toʻsiqlar hali ham dolzarb boʻlib qolmoqda. Uy xoʻjaliklarining 61 foizi arzon va qulay moliyalashtirish imkoniyatlari yetishmasligini asosiy sabab sifatida keltirgan.

— “Oʻzbekiston fuqarolarini tinglab” soʻrovnomasi mamlakatdagi ijtimoiy-iqtisodiy vaziyatni monitoring qilishga yordam beradi, balki fuqarolarning muhim mavzular va mamlakatda yuz berayotgan dolzarb masalalar boʻyicha fikr-mulohazalarini olish uchun ham muhim vosita hisoblanadi. Bu 2018-yilda boshlangan soʻrovnomadir, — deydi Jahon banki yetakchi iqtisodchisi Obert Pimxidzay. — Soʻrovnoma har oy mamlakat miqyosidagi namunaviy tanlama asosida oʻtkaziladi va ijtimoiy-iqtisodiy farovonlik monitoringiga oid asosiy savollarni oʻz ichiga oladi. Oʻtgan yildan boshlab ushbu soʻrovnomaga kiritilgan qoʻshimcha yangiliklardan biri – joriy siyosiy muhokamalarga yoki fuqarolarni tashvishga solayotgan boshqa dolzarb masalalarga asoslangan muhim mavzular boʻyicha maxsus modullarning joriy etilganidir. Bugungi tadbirda havo sifati mavzusini koʻrib chiqilgani bu xalqingiz farovonligiga taʼsir koʻrsatuvchi muhim masala. Shuningdek, amalga oshirilayotgan energiya taʼriflari islohotlari nuqtayi nazaridan, odamlarning munosabatiga eʼtibor qaratgan holda energiya samaradorligi toʻgʻrisida ham fikr almashildi.

Muhokamalar davomida mamlakatdagi ijtimoiy-iqtisodiy vaziyatning umumiy tendensiyalari, havo ifloslanishiga aholi munosabati, jamoatchilik fikri, energiya samaradorligini oshirish boʻyicha davlat tashabbuslari hamda uy xoʻjaliklarining tayyorgarlik darajasi atroflicha koʻrib chiqildi.

Quvonarlisi, tadqiqot natijalari maqsadli subsidiyalar va energiya narxlari boʻyicha zamonaviy axborot-targʻibot yondashuvlari uy xoʻjaliklarining uy-joylarni issiqlik izolyatsiyasi bilan taʼminlash, energiya tejamkor maishiy texnika va quyosh panellari kabi yechimlarga sarmoya kiritishga tayyorligini sezilarli oshirishini koʻrsatdi. Bu esa davlat tomonidan ishlab chiqilgan qoʻllab-quvvatlash dasturlarining samarali boʻlishi mumkinligini anglatadi.

Tadbirning asosiy panel muhokamasi “Havo ifloslanishi va energiya samarasizligiga qarshi kurashish — Oʻzbekistonda hayot sifatini yaxshilash yoʻllari” mavzusiga bagʻishlandi. Unda davlat organlari, xalqaro tashkilotlar va xususiy sektor vakillari sohadagi muammolar hamda amaliy yechimlar yuzasidan fikr almashdilar.

Ulugʻbek ROʻZIMATOV, “Xalq soʻzi”.