Инсон табиатдан айро яшолмайди. Ўсимликлар, сув, ҳаво ва ҳайвонлар — буларнинг барчаси табиатнинг уриб турган юраги ва беминнат неъматидир. Аммо биз инсонлар,ҳар доим ҳам бу неъматларнинг қадрига етмаймиз, улар бизнинг эътиборсизлигимиз ва хатоларимиз туфайли зарарланаётгани ҳамда тугаб бораётганини ҳар доим ҳам ҳис қилмаймиз.

— Она сифатида келажакда фарзандларим, невараларимнинг қандай ҳавода нафас олиши мени кўп хавотирга солади, — дейди Гулистон шаҳрида истиқомат қилувчи Малика Муҳаммадова. — Чунки соф экологик муҳитни ва табиатни асраш йил сайин дунё миқёсидаги долзарб масала бўлиб бормоқда ва у аллақачон глобал муаммога айланган. Аммо муаммо табиатда эмас, балки биз уни битмас-туганмас хазина деб ўйлаётганимиздадир. Мен ва фарзандларим табиатни асраш учун ҳар куни кичик қадам ташлашга ҳаракат қиламиз. Ўйлайманки, ҳар бир оила табиат учун вақт ва меҳр ажратиши шарт.

Дарҳақиқат, тасаввур қилиб кўринг: бир тонг уйғониб деразани очдингиз, лекин тоза ҳаво ўрнига аччиқ ва заҳарли тутун кирди. Сув ичмоқчи бўласиз, аммо у ичишга яроқли эмас. Ёз чилласидаги жазирама туфайли кондиционер ёнидан бир дақиқага ҳам узоқлаша олмайсиз. Бу ҳақда ўйлашнинг ўзи қўрқинчли. Аммо бу шунчаки келажак манзараси эмас, балки дунёнинг айрим ҳудудларда аллақачон содир бўлаётган ҳолат, шу куннинг аччиқ ҳақиқатидир.

Ҳозирги вақтда дунёдаги энг оғриқли муаммо бўлган сув танқислигининг асосий сабаби ундан оқилона фойдаланмаслик ва сувнинг тежамай ишлатилишида деб ўйлайман.

— Ҳозирги замон болаларига сабоқ ва тарбия беришда қуруқ гап, яъни назарий маълумотлар унчалик самара бермайди, — дейди мактаб ўқитувчиси Дилшод Раимов. — Уларга ҳар қандай мавзуни имкон қадар ҳаётий мисоллар билан тушунтириш керак. Масалан, мен дарсларимда экология бўйича тушунча берганда болаларга мана бу саволни бераман: «Тасаввур қилинг, чўлда қолиб кетдингиз. Ёнингизда бир челак олтин бор-у, аммо бир қултум сувингиз йўқ. Ўша вақтда бир пиёла сувни бир челак олтиндан устун кўрмасмидингиз?» Албатта, барча бирдек сувни устун кўришини айтади. Шундай қилиб, мен бир кунда ҳеч бўлмаса битта болага сувни, табиатни қадрлашни ўргата олсам, ўз вазифамни бажарган бўламан.

Дарвоқе, Ер юзида сув танқислиги кузатилаётган мамлакатларда яшовчи болалар ҳатто тоза бўлмаган сувни ичиш учун ҳам бир неча километрлаб йўл босади. Биз эса кўз олдимизда оқиб ётган сувнинг қадрига етмаймиз.

Табиат ҳақида қайғуриш фақат экология, атроф-муҳит мусаффолиги учун масъул ташкилотлар, катта корхоналарнинг вазифаси эмас, балки бу ҳар бир инсоннинг бурчидир. Чиқиндини белгиланган жойга ташлаш, дарахтларни кесмаслик, аксинча, уларни кўпайтириш миллионлаб, миллиардлаб одамларнинг инсоний вазифаси бўлиши керак.

Хулоса қилиб айтганда, атроф-муҳитни асраш — келажакни асрашдир. Ҳар биримиз табиатга меҳр кўрсатиб, уни ҳимоя қилишимиз даркор. Биз табиатнинг меросхўри эмасмиз, уни авайлаб-асрагувчи посбонларимиз.

Мафтуна СУЛЕЙМАНОВА,

Гулистон шаҳри.