Глобал экологик жамғарма (GEF)нинг VIII Ассамблеяси доирасида Самарқанд шаҳрида “Барқарор озиқ-овқат тизимлари учун буғдой ландшафтларини трансформация қилиш: Ўзбекистондаги FOLUR тажрибаси” мавзусида юқори даражадаги ёндош тадбир бўлиб ўтди.

Тадбирда Ўзбекистон Республикаси ҳукумати, Глобал экологик жамғарма (GEF), Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (ФАО), халқаро ташкилотлар, ривожланиш бўйича ҳамкорлар, илмий-тадқиқот муассасалари ҳамда хусусий сектор вакиллари иштирок этдилар.

Буғдой Ўзбекистонда нафақат қишлоқ хўжалиги маҳсулоти, балки мамлакат озиқ-овқат хавфсизлиги, қишлоқ аҳолисининг турмуш даражаси ва миллий қадриятларнинг муҳим таркибий қисмидир. Бироқ ердан интенсив фойдаланиши, иқлим ўзгариши ва ер деградациясининг кучайиб бораётган таъсири ушбу муҳим ландшафтларга жиддий босим ўтказмоқда. Айнан шу муаммоларга жавобан FOLUR–Ўзбекистон лойиҳаси ишга туширилган бўлиб, бугунги кунда унинг натижалари амалда ўз самарасини кўрсатмоқда.

FOLUR–Ўзбекистон лойиҳасининг етакчи экспертлари лойиҳа доирасида эришилган асосий натижалар ва амалий ечимларни тақдим этдилар. Тақдимотларда тупроқ ва атроф-муҳитни муҳофаза қилувчи ресурс тежовчи қишлоқ хўжалиги технологияларини кенг жорий этиш, барқарор ер бошқаруви амалиётларини оммалаштириш, табиатга асосланган ечимларни деҳқончилик тизимларига интеграция қилиш, сув танқис ҳудудларда ёмғир сувидан фойдаланиш бўйича инновацион технологияларини татбиқ этиш ҳамда биологик хилма-хилликни сақлаш бўйича амалга оширилган ишлар ёритилди.

Мазкур йўналишлар қишлоқ хўжалиги ривожланишининг янги моделини шакллантиришга хизмат қилмоқда. Ушбу модель ишлаб чиқариш самарадорлигини ошириш билан бир қаторда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш тамойилларига ҳам асосланади.

Иштирокчиларга институционал салоҳиятни мустаҳкамлаш, ишлаб чиқарувчилар ташкилотлари ва қишлоқ хўжалиги қиймат занжирларини қўллаб-қувватлаш ҳамда инклюзив ривожланишни рағбатлантириш бўйича амалга оширилаётган ишлар ҳақида ҳам маълумот берилди. Лойиҳанинг муҳим ютуқларидан бири сифатида Экология ва иқлим ўзгариши бўйича миллий қўмитанинг илк Гендер стратегиясини ишлаб чиқишга кўмаклашилгани алоҳида таъкидланди. Бу эса экологик бошқарувда гендер ёндашувларини кучайтириш ва барқарор ер бошқаруви ҳамда иқлим бўйича тадбирларда аёллар иштирокини кенгайтиришга хизмат қилмоқда.

Ўзбекистондаги FOLUR тажрибасининг асосий хусусиятларидан бири кўп манфаатдор томонлар ҳамкорлигига асосланган ёндашув бўлди. Муҳокамалар давомида буғдой ландшафтларини трансформация қилиш масаласини бирор-бир ташкилот якка ҳолда ҳал қила олмаслиги таъкидланди. Бу барча даражаларда ва турли секторлар кесимида мувофиқлаштирилган ҳамда изчил ҳамкорликни талаб қилади.

FOLUR–Ўзбекистон лойиҳаси доирасида давлат ташкилотлари, халқаро ҳамкорлар, илмий ва таълим муассасалари, фермерлар ҳамжамияти ҳамда хусусий сектор вакиллари бир мақсад йўлида бирлашди. Уларни иқлим ўзгариши, ер деградацияси, биологик хилма-хилликнинг камайиши ва озиқ-овқат хавфсизлиги билан боғлиқ долзарб муаммоларни ҳал этиш зарурати бирлаштирди. Айнан шу ёндашув лойиҳа фаолиятининг пилот босқичлардан чиқиб, кенг кўламли натижаларга эришишига имкон яратди.

Ён тадбир якунида барча иштирокчилар бир овоздан амалга оширилаётган ишларни давом эттирилиши зарурлигини таъкидладилар. Ҳамкор ташкилотлар Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги тизимларининг иқлимга чидамлилигини ошириш, барқарор қишлоқ хўжалиги амалиётларини кенг тарғиб қилиш ҳамда лойиҳа доирасида синовдан ўтган энг муваффақиятли инновацияларни кенг миқёсда жорий этиш бўйича ўз мажбуриятларини яна бир бор тасдиқладилар.

Барқарор озиқ-овқат тизимларига ўтиш нафақат зарур, балки амалга ошириш мумкин бўлган вазифадир. Ўзбекистон эса бу йўлда амалий тажрибаси билан намуна бўлиб хизмат қилмоқда.