Oʻzbekistonda uchinchi renessans davriga poydevor qoʻyildi

15:54 11 Sentyabr 2019 Siyosat
203 0

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 10-sentyabr kuni Toshkent shahrida ish boshlagan Prezident maktabini borib koʻrdi.

Davlatimiz rahbari ­prezidentlik ­faoliyatining dastlabki kunlaridanoq mamlakatimiz uchun eng katta ­muammo, bu — ­bugungi zamon talablariga mos kadrlar yetishmasligini, barcha sohada innovatsion va kreativ fikrlaydigan, ilgʻor texnologiyalarni oʻzlashtirgan mutaxassislarga ehtiyoj juda yuqori ekanini taʼkidlab keladi.

Chunki murakkab oʻtish davrida maktablardagi taʼlim sifati pasayib ketdi, kollejlarda davomat nomiga yurgizildi. Ijod maktablarining yoʻqligi, madaniyat oʻchoqlari, toʻgaraklar faoliyatiga eʼtibor qaratilmagani bir qator jiddiy muammolarni keltirib chiqardi. Yoshlarimiz bilimsiz boʻlib ulgʻaydi, ayrimlari yomon yoʻllarga kirib ketdi, baʼzilari esa chet ellarda sarson-sargardon yuribdi.

Shu bois Shavkat Mirziyoyev bu masalaga oʻz tashvishi va dardidek qaradi, yurtimizning ertangi kuni zamonaviy kadrlarga bogʻliq ekanini alohida taʼkidlab, buning uchun taʼlim tizimini tubdan takomillashtirish, yoshlarni vatanparvarlik ruhida, yuksak maʼnaviyat egalari etib tarbiyalashni ­ustuvor vazifa sifatida oʻrtaga qoʻydi.

Haqiqatan ham, rivojlangan davlatlar tarixiga nazar tashlaydigan boʻlsak, ularda jamiyat hayotini oʻzgartirishga qaratilgan islohotlar, avvalo, taʼlim tizimidan, bogʻcha, maktab, tarbiya masalasidan boshlanganini koʻramiz. Chunki maktabni, taʼlim-tarbiyani tartibga solmay turib shaxsni, jamiyatni oʻzgartirib boʻlmaydi.

Davlatimiz rahbari taʼkidlaganidek, Oʻzbekistonning ertangi kuniga ishonchni ­mustahkamlash, ajdodlarga munosib boʻlish uchun islohotlarni ilmdan boshlash kerak. Chunki ilmsiz hech bir sohada natija boʻlmaydi.

Keyingi uch yilda bu boradagi muammolarni samarali hal etish, mamlakatimizda kadrlar tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish boʻyicha keng koʻlamli ishlar amalga oshirildi. Shu maqsadda qator Farmon va qarorlar qabul qilinib, bu boradagi kom­pleks saʼy-harakatlar uchun puxta huquqiy zamin yaratildi. Maktabgacha taʼlim, umumiy taʼlim va oliy taʼlim tizimi mazmunan va sifat jihatidan yangilanib bormoqda.

Oʻzbekistonda ulugʻ allomalarimiz — ­Mirzo Ulugʻbek va Muhammad Xorazmiy nomidagi iqtidorli bolalar maktablari, ­xalqimizning ardoqli adiblari nomlari ­bilan atalgan ijod maktablari, “Temurbeklar maktabi”, Prezident maktablari, xususiy maktablar singari yangi va zamonaviy namunadagi taʼlim dargohlari tashkil etilgani yurtimiz farzandlari uchun taʼlim-tarbiya olish borasida yangi imkoniyatlar ochib ­bermoqda.

Davlatimiz rahbari oʻtgan yil noyabr ­oyida Qoraqalpogʻiston Respublikasiga tashrifi chogʻida mamlakatimizni yangi taraqqiyot bosqichiga koʻtarish uchun, avvalo, yangi avlod kadrlarini tayyorlash zarurligini, shu maqsadda yurtimizning har bir hududida ­bittadan yangi toifadagi maktablar — ­Prezident maktablari tashkil etilishini ­taʼkidlagan edi. Joriy yil 20-fevral kuni davlatimiz rahbarining “Prezident maktablarini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori qabul qilindi. Unga muvofiq, qisqa muddatda Toshkent shahrida dast­labki Prezident maktabi qurib bitkazildi, ­Nukus, Namangan va Xiva shaharlaridagi ­shunday maktablar qurilishi jadal davom ­etmoqda.

2020-yilda Buxoro, Jizzax, Qashqadaryo, Samarqand va ­Fargʻona viloyatlarida, 2021-yilda Andijon, Navoiy, Surxondaryo, Sirdaryo va Toshkent viloyatlarida ­Prezident maktablari tashkil etish rejalashtirilgan.

Mazkur oʻquv maskanlari yangi avlod kadrlarini yetishtirishda muhim poydevor boʻlishi, shubhasiz. Chunki ­Prezident maktablari iqtidorli bolalarni aniqlash, ularga ­ilgʻor texnologiyalarni qoʻllagan holda saboq ­berish va tarbiyalash boʻyicha yaxlit tizim boʻladi. Bu isteʼdodli yoshlarni qoʻllab-quvvatlash va ragʻbatlantirish, maʼnan yetuk va intellektual jihatdan barkamol avlodni shakl­lantirishga xizmat qiladi.

Prezident maktablari ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasi shaklida tashkil etiladi. Bu maktablarga oʻquvchilar 4-sinf bitiruvchilari orasidan mantiqiy fikrlash testlari, yozma imtihon va suhbatlar natijalariga koʻra qabul qilinadi. Maktabning yillik qabul kvotasi 24 oʻquvchidan iborat boʻlib, ikkita sinfga bir xil — 12 nafardan oʻquvchi taqsimlanadi. Taʼlim jarayoni xorijdagi taʼlim muassasalari bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan oʻquv rejasi va ­dasturlari boʻyicha ingliz tilida olib boriladi. Tabiiy va aniq fanlar, xorijiy tillar bilan birga oʻquvchilarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, milliy oʻzlikni anglatish uchun oʻzbek tili va adabiyoti, tarix va boshqa fanlarga ham alohida ahamiyat qaratiladi.

Prezident maktablarida “STEAM — taʼlim” (Science — tabiiy fanlar, Technology — texnologiyalar, Engineering — texnik ijodkorlik, Art — sanʼat, Mathematics — matematika) dasturi joriy etiladi.

9 — 11-sinflarda oʻquvchilarning qiziqishi, qobiliyati va intellektual salohiyatini ­inobatga olgan holda, ayrim fanlar individual tarzda oʻtiladi. Shuningdek, sinfdan tashqari amaliy mashgʻulotlar ham tashkil qilinadi.

Prezident maktablari bitiruvchilariga davlat tomonidan tasdiqlangan maʼlumot toʻgʻrisidagi hujjat (shahodatnoma, attestat) bilan birga, xorijiy mamlakatlarning yetakchi oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga kirish imkonini beruvchi xalqaro darajadagi tegishli dastur diplomi (International Baccalaureate, Advanced Placement yoki International Advanced Levels) beriladi.

Toshkent shahrida ochilgan Prezident maktabi yangi toifadagi bilim maskanlari uchun andoza boʻladi. Mazkur oʻquv maskani tuzilishi jihatidan anʼanaviy maktablardan ­farqli ravishda ixcham va bilim olish uchun qulay. Maktab 168 oʻrinli boʻlib, 12 ta ­sinfxona, 2 tadan informatika va ingliz tili xonalari, fizika, kimyo, biologiya laboratoriyalari, yotoqxona, oshxona, xorijlik oʻqituvchilar uchun 15 oʻrinli mehmonxona mavjud. Barcha xona zamonaviy oʻquv uskunalari va innovatsion texnologiyalar bilan jihozlangan. Sport zali, suzish havzasi, futbol maydoni qurilishiga ham innovatsion yon­dashilgan. Ayniqsa, oʻzida ­zamonaviy qulayliklarni mujassam etgan yotoqxona oʻquvchilarga oila muhitidagidek yashash va dars qilish imkonini ­beradi.

Oʻquvchilar haftaning 5 kuni maktabda oʻqib yashaydi. Dam olish kunlari ota-onalar farzandlarini uyga olib ketishi mumkin.

Joriy yilda maktabning 5 — 10-sinflariga hujjat topshirgan 7 mingga yaqin oʻquvchilardan 144 nafari qabul qilindi. Kanadaning “Teach Away” va Buyuk Britaniyaning “TIC Recruitment” rekruting kompaniyalari bilan hamkorlikda maktabga 30 nafar chet ellik mutaxassis tanlab olindi. Shuningdek, 72 nafar malakali va tajribali mahalliy oʻqituvchi jalb qilindi. Avgust oyida barcha oʻqituvchilar uchun “Cambridge STEAM” taʼlim dasturini tatbiq qilishga qaratilgan maxsus trening tashkil etildi. “STEAM” dasturiga oid darslik va oʻquv qoʻllanmalari olib kelindi.

Prezident Shavkat ­Mirziyoyev maktabda yaratilgan sharoitlar bilan tanishdi, oʻquvchilar bilan suhbatlashdi.

Bu hayotingizdagi birinchi sinov boʻldi. Mehnat, bilim, adolat nima ekanini koʻrdingiz. Barchangizni shunday ­nufuzli maktabga munosib topilganingiz bilan chin yurakdan tabriklayman. Sizlar endi Oʻzbekistonning “oltin fondi” boʻldingiz. Xalqning, mamlakatning buyukligini tarannum etadigan narsalar koʻp. Lekin eng afzali bilim bilan namoyon etish. Yoshlarimiz orasidan Xorazmiylar, Ibn Sinolar, Ulugʻbeklar chiqishiga ­barcha asoslarimiz bor. Bugun — tarixiy kun. Ilgari yurtimizda bunday sharoit boʻlmagan. Endi chet eldan nufuzli mehmonlar kelsa, katta-katta zavodlarni emas, Prezident maktablarini koʻrsatamiz. Sizlar bilimingiz, chiroyli xulq-odobingiz, vatanparvarligingiz bilan hamma yoshlarga namuna boʻlishingiz kerak. Kelgusida Oʻzbekiston taraqqiyotiga taʼsir koʻrsatadigan kuchga aylanishingiz lozim, dedi davlatimiz rahbari.

Maktab oʻquvchilari zamonaviy bilimlarni oʻzlashtirish bilan birga, milliy oʻzligimizni chuqur anglashi, tariximiz va ona ­tilimizni mukammal bilishi shartligi ­taʼkidlandi.

Davlatimiz rahbari xorijlik va mahalliy oʻqituvchilar bilan ham muloqotda boʻldi. 

Yuragimdagi gapimni bilishingizni xohlayman: sizlarga eng katta boyligimni ishonib topshiryapman. Bolalarimizning chaqnab turgan koʻzlarini, ilmga chanqoqligi va bilimga intilishini, gʻurur-iftixorini koʻrib, yoʻlimiz toʻgʻri ekaniga ishonch hosil qildim. Islohotlarimizga, farzandlarimiz tarbiyasiga yelkadosh ­boʻlayotganingiz uchun sizlarga minnatdorlik bildiraman, dedi Shavkat Mirziyoyev.

Oʻquvchilarning ota-onalari va ilm-fan namoyandalari bilan uchrashuvda Oʻzbekistonda uchinchi renessans — uygʻonish davri boshlanayotgani taʼkidlandi.

Bu ilm maskanlari umumtaʼlim maktablaridan mutlaqo farq qiladi. Bu yerda oʻquvchilar tinimsiz oʻz ustida izlanadi, ularning fanlarni oʻzlashtirishi doimiy nazorat qilib boriladi. Ushbu maktablarda taʼlim mazmuni va ­sifatini yangicha asosda yoʻlga qoʻyish uchun kuni kecha ­Prezident qarori bilan ­Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Prezident, ijod va ixtisoslashtirilgan maktablarni rivojlantirish agentligi tashkil etildi.

Uchrashuvda Prezident maktablari dunyodagi eng zamonaviy uslublar asosida tashkil etilgan bilim maskanlari ekani, bu maktablar bino yoki sharoiti emas, intellekti, maʼnaviy-maʼrifiy muhiti, dars berish metodikasi bilan boshqa maktablarga namuna boʻlishi kerakligi qayd ­etildi.

— Kembrij universiteti Oʻzbekiston ­Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi bilan ­Prezident maktablari uchun oʻquv dasturi ­ishlab chiqish va oʻquvchilarni saralab olish boʻyicha bitim tuzgan, — deydi mazkur ­universitetning “Cambridge Assessment International Education” muassasasi Shimoliy va Markaziy Osiyo boʻyicha taʼlim dasturi rahbari Stiv King. — Ushbu bitimga muvofiq, tashkilotimiz joriy yilda ilk imtihonlarni oʻtkazdi va natijada eng bilimli, eng qobiliyatli bolalar saralab olindi. ­Prezident Shavkat Mirziyoyevning tashrif chogʻida bu bolalarga Oʻzbekistonning kelajagi, ertangi umidi, deb ishonch bilan qaragani bizni quvontirdi. Tashkilotimiz ushbu loyihada ishtirok etayotganidan mamnunmiz. Nafaqat ­Toshkentda, balki yurtingizning barcha hududida tashkil etilayotgan Prezident maktablariga iqtidorli bolalarni tanlab olishga oʻz hissamizni qoʻshish niyatidamiz.

— Oʻgʻlim Pahlavon maktabning 5-sinfiga qabul qilindi, — deydi Farruh Tursunov. — Bu maktabning ochilishi iqtidorli bolalarga yangi imkoniyat yaratadi. Chunki bu yerdagi sharoitni hech qaysi ota-ona uyda yaratib berolmaydi. Maktabda har bir oʻquvchi uchun ­bitta netbuk ajratilgan, barcha oʻquvchilar ingliz tilida ­bemalol soʻzlasha oladi. ­Prezidentimiz “bolalarda havas uygʻonishi uchun akademiklar bu yerga kelib oʻz hayotini gapirib bersin”, dedi. Bu bolalarning ­ilmga intilishini kuchaytirib, kelajakda olamga mashhur olimlar boʻlib yetishishiga xizmat qiladi. Maktabda yangi taʼlim texnologiyalari joriy etilgani bolalarning intellektual salohiyatini oshiradi.

— Oʻqituvchilarning tanlov asosida qabul qilinishi, imtihonlarning shaffofligi, mavjud sharoit, taʼlim ­jarayoniga yangi oʻquv reja va dasturlari kiritilgani ­Prezident maktablarining har tomonlama zamonaviy boʻlishiga imkon yaratdi, — deydi ­Prezident maktablari loyihasi rahbari Amrullo ­Abdullayev. — Bu maktablarda oʻquvchilarning dunyodagi nufuzli universitetlarga oʻqishga kirishga qodir boʻlib bitirishi asosiy mezon qilib olingan. Bunga erishish uchun xorijiy taʼlim muassasalari ­bilan hamkorlik qilyapmiz. Prezident maktablarini ­tashkil etishdagi tajriba kelgusida umumtaʼlim maktablarida oʻquv dasturlarini yangilash va taʼlim sifatini oshirish, yurtimizning barcha hududida bosqichma-­bosqich tatbiq etish imkonini beradi.

Davlatimiz rahbari tashrif chogʻida ­Prezident maktabining faxriy mehmonlar kitobiga dastxat yozib qoldirdi. Unda, ­jumladan, shunday soʻzlar bor:

“Bugungi kunda yurtimizda maktab taʼlimini rivojlantirish umummilliy maqsadga, umumxalq harakatiga, butun jamiyatning ustuvor vazifasiga aylanmoqda.

Yangi Oʻzbekistonimizni ­yuksak taraqqiyot bosqichiga koʻtarishdek ezgu niyatimizga yangicha va mustaqil fikrlaydigan, oʻz ­Vatanini jonidan ortiq sevadigan, uning yorugʻ kelajagi uchun sadoqat bilan xizmat qiladigan, fidoyi yoshlarni ­tarbiyalash orqali erishamiz.

Ana shunday salohiyatli va barkamol ­kadrlarni tayyorlash maqsadida respublikamizning har bir hududida mutlaqo zamonaviy shakldagi taʼlim muassasalari — Prezident maktablarini tashkil etdik.

Men ishonaman, bu maskanlar jonajon Oʻzbekistonimizning ertangi taqdirini oʻz qoʻliga olishga, globallashuv davrida keskin bellashuv va raqobatlarda gʻolib boʻlishga qodir shaxslarni — yangi Xorazmiylar, Fargʻoniylar, Beruniylar, Ulugʻbeklarni tarbiyalab yetishtiradi.

Poytaxtimiz Toshkent ­shahrida ­faoliyat boshlagan Prezident maktabi xalqimizning ulugʻvor va olijanob orzu-niyatlarini roʻyobga chiqarishda barchaga ­namuna boʻlishiga tilakdoshman”.

Shavkat Mirziyoyev maktabning ilk oʻquvchi va oʻqituvchilari bilan suratga tushdi, yangi maskanga zamonaviy avtobus sovgʻa qildi.

— Oʻzbekistonga xalqaro trener sifatida keldim. Bundan juda xursandman. Mamlakatingiz madaniyati, xalqingizning xushmuomala va mehmondoʻstligi menda katta taassurot uygʻotdi, — deydi Namangan viloyatidagi Prezident maktabi oʻqituvchisi, fransiyalik Hafida Bensaadoune. — Toshkentdagi ­Prezident maktabiga kelib, oʻqituvchi va oʻquvchilar bilan suhbatlashdim. Faoliyatimni tez orada boshlash, mamlakatingiz oʻquvchilariga dunyo eshiklari ochilishi uchun bor tajriba va kuch-­gʻayratimni ishga solish niyatidaman. Oʻzbekistonda yoshlar kelajagi, taʼlim olishi uchun kiritilgan investitsiya kelgusida oʻzining yuksak samarasini berishi, mamlakat rivojiga ulkan hissa qoʻshishi, ­shubhasiz.

Mamlakatimizning kelgusi jadal taraqqiyoti yosh isteʼdod egalarini aniqlash, iqtidorli bolalarni saralash va oʻqitish tizimini takomillashtirish, oʻsib kelayotgan avlodning intellektual imkoniyatlarini yuzaga chiqarishni ­taqozo etmoqda. ­Prezident maktablari bu borada muhim qadam boʻlib, har tomonlama yetuk, jamiyatimizga munosib kadrlarni tarbiyalashda mustahkam poydevor boʻlib xizmat qiladi.


Izohlar

Hozircha hech kim fikr bildirmagan. Balki Siz birinchilardan bo'larsiz?