XS.UZ
Ўзбекистон халқ артисти Комилжон Отаниёзов таваллудининг 100 йиллик байрами қатнашчиларига Атоқли санъаткор хотирасига эҳтиром Пойтахтимизнинг «жанубий дарвозаси» янада қулай, шинам ва кўркам бўлади Академия профессионал кадрлар тайёрлаш маскани бўлмоғи лозим Дори-дармон таъминотида сунъий тақчиллик юзага келмайди Сув келтирган элда азиз Ўзаро манфаатли ҳамкорликни янги даражага олиб чиқиш йўлида Академик Борис Бондаренко Изланиш ва янгича ишлаш самараси аҳоли бандлигини таъминлашда ўз ифодасини топмоқда Жиноятга жазо муқаррар, аммо... Ривожланиш истиқболлари муҳокамаси Ҳамюртимиздан ўтадигани топилмади Нодир асарлар хазинаси «Ягонасан, муқаддас Ватан!» Сиёсий партиялар: Амалий ишлар билан халқ ишончини қозониш мумкин Солиққа оид ўзгаришлар тадбиркорлар манфаатларига хизмат қилади Ишбилармон хотин-қизлар ташаббуси қўллаб-қувватланмоқда Хорижий инвестор: яратиб берилаётган имкониятлардан мамнунмиз Осуда ва хотиржам ҳаёт «Бир болага етти маҳалла ҳам ота, ҳам она» «Нексия» музейдан жой олди Мурожаатлар адолатли ечим топмоқда Асосий мақсад — одил судловни таъминлаш Ҳавзалар баракаси 40 минг тоннага кўпаяди «Муҳаббат оламининг булбули» Юракдан куйланган қўшиқлар «Замонамиз қаҳрамонлари» Солиқ маъмуриятчилигини тубдан такомиллаштириш, солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларнинг йиғилувчанлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида «Маҳалла ифтихори» — ҳам рағбат, ҳам шараф Депутат «юқори»дан топшириқ кутмаслиги керак
  • 01 Ноябрь 2014

Ақраб келди совуқларни чақириб...

Кейинги кунларда об-ҳаводаги ўзгаришлардан англаган бўлсангиз керак, қуёш мезон буржидан ақраб томон оғди. Яъни ҳижрий-шамсий йил тақвимига кўра, саккизинчи ой — ақраб бошланди.

“Ақраб” арабча сўз бўлиб, “чаён” деган маънони билдиради. Чаённинг одати — ниш урмоқ, дейдилар. Зеро, бу ой, одатда, ўзининг совуқ об-ҳавоси билан ажралиб туради. Шунинг учун унинг иссиқ келишидан кўп ҳам умидвор бўлмаслик керак. “Мезон ўтди, ёмғиридан нам қолди, ақраб кирди, илиқ кунлар кам қолди”, деган мақолда айнан шунга ишора қилинган.
Бироқ табиат ошуфталари йилнинг энг гўзал ва ёқимли палласи айнан ақрабга тўғри келишини эътироф этишади. Чиндан ҳам, бу пайтга келиб, теварак-атроф янада гўзаллашиб кетади. Офтобнинг танага хуш ёқувчи  тафти кишига ҳузур бағишласа, куз ёмғирлари қалбингизга ўзгача завқ-шавқ улашади. Айниқса, дов-дарахтларнинг барглари турфа тусда товланиб, майингина эсаётган шабада таъсирида дув-дув тўкилиши ва пойингизга хазонрезгидан олтин гилам тўшашига нима етсин!
Бироқ ақраб манзаралари қанчалик ёқимли бўлмасин, унинг ўзгарувчан ҳавоси кузнинг поёнига етаётганидан, қишга ҳозирлик кўриш зарурати келганидан огоҳ этаверади. Халқ мақолида бежиз “Ақраб келар ақириб, совуқларни чақириб”, дейилмаган-да.
Кўп йиллик кузатишларга қараганда, баъзи йилларда ақраб ўзининг илиқ ҳавоси билан барчани сийласа, айрим пайтларда авзойи бузилиб, деҳқону боғбонларни шошириб қўяди. Ахир ҳали дала ва боғларда етиштирилган неъматлар тўлиқ йиғиштириб олинганича йўқ.
Айтишларича, “Ақрабнинг раҳми келса — куз, қаҳри келса — қиш” бўлармиш. Бунинг маъноси шуки, унинг қуёшли кунлари — ғанимат. Ҳарорат зумда ўзгариб, ёғингарчиликлар бўлиши, ёмғир ёғиб, қорга айланиши, қиш-қировли кунларга уланиб кетиши ҳеч гап эмас.
Буни чуқур англаган деҳқон ва соҳибкорларимиз ақрабнинг инжиқликларига доимо чап беришади. Гап шундаки, бу ой кириши билан кузги картошка, мева-сабзавот, полиз ва бошқа маҳсулотлар йиғиштириб олинади. Кузнинг илк кунларида ерга қадалган буғдой уруғини майсалатиш, ток, анжир ва анорни кўмиш пайидан бўлишади, бошқа дарахтларга эса шакл берилади. Шу тариқа дала юмушлари саранжомланади.
Боғбонларнинг ушбу ойда бажарадиган муҳим тадбирларидан яна бири, бу — кузги кўчат ўтқазиш. Нега деганда, ҳозир дов-дарахтлар танасидаги обиҳаёт ҳаракати секинлашиб, улар қишки уйқуга кетиш арафасида турибди. Бу эса ниҳолларнинг тезда тутиб кетишида асқатади.
Шундан келиб чиқиб, юртимиз деҳқонлари айни паллада ерларни шудгорлаш юмушларини жадаллаштиришган. Улар бу муҳим агротадбирни ой охирига қадар якунлаб, заминга яхоб суви беришади. Ана шунда тупроқ таркиби янада яхшиланиб, зарарли ҳашаротлар йўқолади.
Ақраб барча учун сарҳисоб қилиш, остона қоқиб турган қиш мавсумига тайёргарлик кўриш ойидир. Шу боис у кириши билан ҳамманинг ёдига беихтиёр мана бу халқ мақоли тушади: “Инсон борки, омборига қарасин, топганлари қишга ярасин”.


С. ИБОДУЛЛАЕВ тайёрлади.

 

 

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган