XS.UZ
Халқимиз фаровонлигини юксалтириш, турмуш шароитини янада яхшилаш — асосий вазифамиздир Фракцияларда мамлакатимиз бош молиявий ҳужжати ижроси муҳокама этилди Хорижий инвестициялар ва замонавий технологиялар — тараққиёт гарови Ҳаракатлар стратегияси – халқаро нашрларда Орзулар рўёбга чиққан кун Қадимий ёзма манбалар — бебаҳо бойлик Йигирма уч миллиард сўмлик шартномалар Қонуний талаб ва амалий ечим Фарзанд — оила қувончи Битирувчилар учун муносиб таклиф Боқий меросимиз намойиши Дунёнинг энг кучли полвонлари Президент соврини учун беллашади Чинакам чиниқиш ва маҳорат мактаби, парвоз майдончаси Ўзбекистон Президенти Туркия Бош вазири ўринбосарини қабул қилди «Баркамол авлод» спорт ўйинлари қатнашчиларига Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати ўнинчи ялпи мажлисининг очилиши тўғрисида «Йирик саноат корхоналари билан касаначиликни ривожлантириш асосидаги ишлаб чиқариш ва хизматлар ўртасида кооперацияни кенгайтиришни рағбатлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги 2006 йил Ҳукуматлараро комиссия мажлиси Касаначиликни янада ривожлантириш учун қулай шароитлар яратиш чора-тадбирлари тўғрисида Йилдирим Туғрул Туркеш: мамлакатларимиз ўртасидаги ҳамкорлик мустаҳкамланишидан манфаатдормиз Ёшлик ва нафосат байрами, маҳорат ва камолот кўриги Конституциявий суд фаолияти янада такомиллаштирилади Давлат бюджети ижроси депутатлар томонидан кўриб чиқилмоқда Улкан орзулар остонасида «Ўзбекистон фуқароси бўлиш — улкан шараф» Ўзбек миллий матолари дунё мода саноатидан мустаҳкам ўрин эгалламоқда Адабиётга эътибор —  маънавиятга, келажакка эътибор Ўзбекистон Президенти Бирлашган Араб Амирликлари ташқи ишлар ва халқаро ҳамкорлик вазирини қабул қилди Ташқи ишлар вазирлигида учрашув Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати ўнинчи ялпи мажлисининг очилиши тўғрисида
  • 01 Ноябрь 2014

Ақраб келди совуқларни чақириб...

Кейинги кунларда об-ҳаводаги ўзгаришлардан англаган бўлсангиз керак, қуёш мезон буржидан ақраб томон оғди. Яъни ҳижрий-шамсий йил тақвимига кўра, саккизинчи ой — ақраб бошланди.

“Ақраб” арабча сўз бўлиб, “чаён” деган маънони билдиради. Чаённинг одати — ниш урмоқ, дейдилар. Зеро, бу ой, одатда, ўзининг совуқ об-ҳавоси билан ажралиб туради. Шунинг учун унинг иссиқ келишидан кўп ҳам умидвор бўлмаслик керак. “Мезон ўтди, ёмғиридан нам қолди, ақраб кирди, илиқ кунлар кам қолди”, деган мақолда айнан шунга ишора қилинган.
Бироқ табиат ошуфталари йилнинг энг гўзал ва ёқимли палласи айнан ақрабга тўғри келишини эътироф этишади. Чиндан ҳам, бу пайтга келиб, теварак-атроф янада гўзаллашиб кетади. Офтобнинг танага хуш ёқувчи  тафти кишига ҳузур бағишласа, куз ёмғирлари қалбингизга ўзгача завқ-шавқ улашади. Айниқса, дов-дарахтларнинг барглари турфа тусда товланиб, майингина эсаётган шабада таъсирида дув-дув тўкилиши ва пойингизга хазонрезгидан олтин гилам тўшашига нима етсин!
Бироқ ақраб манзаралари қанчалик ёқимли бўлмасин, унинг ўзгарувчан ҳавоси кузнинг поёнига етаётганидан, қишга ҳозирлик кўриш зарурати келганидан огоҳ этаверади. Халқ мақолида бежиз “Ақраб келар ақириб, совуқларни чақириб”, дейилмаган-да.
Кўп йиллик кузатишларга қараганда, баъзи йилларда ақраб ўзининг илиқ ҳавоси билан барчани сийласа, айрим пайтларда авзойи бузилиб, деҳқону боғбонларни шошириб қўяди. Ахир ҳали дала ва боғларда етиштирилган неъматлар тўлиқ йиғиштириб олинганича йўқ.
Айтишларича, “Ақрабнинг раҳми келса — куз, қаҳри келса — қиш” бўлармиш. Бунинг маъноси шуки, унинг қуёшли кунлари — ғанимат. Ҳарорат зумда ўзгариб, ёғингарчиликлар бўлиши, ёмғир ёғиб, қорга айланиши, қиш-қировли кунларга уланиб кетиши ҳеч гап эмас.
Буни чуқур англаган деҳқон ва соҳибкорларимиз ақрабнинг инжиқликларига доимо чап беришади. Гап шундаки, бу ой кириши билан кузги картошка, мева-сабзавот, полиз ва бошқа маҳсулотлар йиғиштириб олинади. Кузнинг илк кунларида ерга қадалган буғдой уруғини майсалатиш, ток, анжир ва анорни кўмиш пайидан бўлишади, бошқа дарахтларга эса шакл берилади. Шу тариқа дала юмушлари саранжомланади.
Боғбонларнинг ушбу ойда бажарадиган муҳим тадбирларидан яна бири, бу — кузги кўчат ўтқазиш. Нега деганда, ҳозир дов-дарахтлар танасидаги обиҳаёт ҳаракати секинлашиб, улар қишки уйқуга кетиш арафасида турибди. Бу эса ниҳолларнинг тезда тутиб кетишида асқатади.
Шундан келиб чиқиб, юртимиз деҳқонлари айни паллада ерларни шудгорлаш юмушларини жадаллаштиришган. Улар бу муҳим агротадбирни ой охирига қадар якунлаб, заминга яхоб суви беришади. Ана шунда тупроқ таркиби янада яхшиланиб, зарарли ҳашаротлар йўқолади.
Ақраб барча учун сарҳисоб қилиш, остона қоқиб турган қиш мавсумига тайёргарлик кўриш ойидир. Шу боис у кириши билан ҳамманинг ёдига беихтиёр мана бу халқ мақоли тушади: “Инсон борки, омборига қарасин, топганлари қишга ярасин”.


С. ИБОДУЛЛАЕВ тайёрлади.

 

 

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган