XS.UZ
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Жаноби Олийларига Фаровон ҳаёт, шоду хуррамлик ва укроналик Хорижлик дипломатлар Ўзбекистон халқини Наврўз байрами билан қутладилар Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг мажлиси тўғрисида ахборот Ҳамжиҳатлик, бағрикенглик ва эзгулик ифодаси Журналистлик фаолияти истиқболи ва қонунчилик Ҳамкорлик учун қулай марказ «Қучоқ очиб халқ ичига борайлик...» Ўзбекистон халқига Наврўз табриги Бахтли-саодатли халқимизнинг энг қадимий ва файзли байрами Ўзбекистон ва Россия Президентлари бир-бирларини қутладилар Ўзбекистон ва Ҳиндистон Президентлари бир-бирларини қутладилар Ерик Утембаев: тинчлик, бирдамлик ва эзгулик айёми МДҲда энг бахтли мамлакат «Бу дамки эсиб насими наврўз...» Меҳр-мурувват ва ҳамжиҳатлик тимсоли Янги корхона иш бошлади Таъсис конференциялари ўтказилмоқда Қонун ижодкорлиги ва назорат-таҳлил фаолияти депутатлар диққат марказида Шири Шириев: Наврўз халқларни тинчлик ва дўстликка чорлайдиган халқаро байрамдир Марказий сайлов комиссиясида учрашув Таълим сифати ва самарадорлигини ошириш — давр талаби Шошилинч тиббий ёрдам хизмати такомиллаштирилмоқда Янгиланиш фаслининг файзу баракаси Акт мутахассислари учун чинакам рағбат Маънавий баркамоллик мезони Баҳорий таомлар — қувват манбаи Ўзбекистон Президенти Европа тикланиш ва тараққиёт банки президентини қабул қилди 2017 йил 18 март шанба дам олиш кунини 2017 йил 20 март душанба кунига кўчириш тўғрисида Владимир ТЮРДЕНЕВ: Наврўз — инсониятнинг асраб-авайлаб келинаётган маънавий бойлиги

ТИББИЁТ

Инсон, унинг манфаатини таъминлаш, турмуш фаровонлигини юксалтириш, ҳуқуқ ва эркинликларини муҳофаза қилиш мамлакатимизда турли соҳаларда амалга оширилаётган ислоҳотларнинг бош мезони саналади. Хусусан, бу аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш борасида ҳам муҳим босқичга айланган.

Кўк турп дастурхонга ўзгача зеб беради. Инчунун, сабзавотнинг ушбу тури шифобахш хусусиятлари кўплиги билан қадрлидир. Шу маънода, уни “табиатнинг мўъжазгина дорихонаси” дейиш мумкин.

Зайтун дарахти қадим замонлардан буён маданий равишда парваришланиб келинади. Унинг меваси ва мойи нафақат озиқ-овқат, балки кўпгина хасталикларга шифо сифатида жуда қадрланади.

Президентимиз ташаббуси билан мамлакатимизда ҳар бир йилга ўзига хос ном бериш ва шу асосда Давлат дастурини қабул қилиш жараёнида, аввало, тиббий-ижтимоий чора-тадбирларни ҳаётга татбиқ этишга алоҳида эътибор қаратилаётгани инсон манфаатларини ҳимоя қилишнинг муҳим омили бўлаётир.

Чуст тумани тиббиёт бирлашмасининг туғуруқхона бўлими яқин вақтга қадар марказий шифохона биносида фаолият кўрсатиб келаётган эди.

Юртимизга қиш келиб, совуқ кунлар бошланди. Бундай кезларда киши ўз саломатлигига янада кўпроқ эътибор қаратиб, иссиқ кийиниши ҳамда рационал овқатланиш меъёрига амал қилиши лозим. Яъни турли ноз-неъматлар, озиқ-овқат маҳсулотларидан ўз вақтида ва ўринли тановул этиш муҳимдир.
Айримлар “рационал овқатланиш” деганда, мазали, тўйимли, юқори калорияли таомларни истеъмол қилишни тушунади. Аммо, тажрибада синалганки, юқори сифатли ун маҳсулотлари ва ҳаддан зиёд ёғли таомлар ҳамда ширинликларни меъёридан ортиқ тановул қилиш юрак-қон томир ва бошқа касалликларни келтириб чиқаради. Чунки бундай таомлар тана вазни ортиши, холестерин миқдори ошиши, қон босимининг кўтарилиши, миокард инфаркти, бош мияга қон қуйилиши, қандли диабет каби хасталикларнинг юзага чиқишига сабаб бўлади.
Аксинча, сабзавот ва мевалар, сут маҳсулотларидан етарлича фойдаланмаслик натижасида эса витаминлар, макро ҳамда микроэлементлар етишмаслиги юзага келади. Шунинг учун ҳар бир киши имкон қадар жисмоний фаол бўлиши, ўз вақтида, меъёрида ва ёшига мос равишда овқатланиши алоҳида аҳамиятга эга. Бунинг учун кундалик озиқ-овқатлар таркибида меъёр даражасида оқсиллар, ёғлар, углеводлар, витаминлар, микроэлементлар ва қатор ноорганик моддалар бўлиши даркор.
Тиббий нуқтаи назардан қараганда, бир кунда 4 маротаба ва ҳар куни бир вақтда овқатланиш мақсадга мувофиқ. Бундай тартибга амал қилиш таомнинг яхши ҳазм бўлиши учун имконият яратади. Таом қабул қилиш миқдори ва сонининг кўпайиши овқат ҳазм қилиш маркази қўзғалувчанлигини камайтиради ва иштаҳани сусайтиради. Кунда 4 маротаба овқатланганда тахминан 600 — 700 ккал. биринчи нонуштага, 300 — 400 ккал. иккинчи нонуштага, 900 — 1000 ккал. тушликка, 600 — 700 ккал. кечки овқатга тўғри келиши лозим. Ёши 50 дан ошган кишилар истеъмол қиладиган озиқ-овқатларнинг калорияси 2500 — 2600 дан ошмаслиги ва ёғ ҳамда шакар миқдори кескин чегараланиши керак.
Шу ўринда кечки овқат уйқудан камида 2-3 соат олдин истеъмол қилиниши лозимлигини алоҳида таъкидламоқчимиз. Гўшт ва балиқдан тайёрланган таомлар (шу жумладан, ёғли), асосан, эрталаб ва кундузи истеъмол қилинса, мақсадга мувофиқ. Кечки овқат таркибида ош тузи жуда камайтирилиб, кўпроқ сутли таомлар бўлиши саломатликка фойда беради. Чунки улар уйқу вақтида организмнинг физиологик фаоллигини ўзгартирмайди. Улардан фарқли ўлароқ тузли ва гўштли овқатлар юрак-қон томир ҳамда нафас тизимига салбий таъсир кўрсатади. Истеъмол қилинадиган озиқ-овқатларнинг витаминларга, калий ва магний тузларига бой бўлиши ҳамда таомларнинг ўсимлик ёғида тайёрланиши қон томирларда склероз ривожланишига тўсқинлик қилади.
Кунлик таомномада сабзавот ва мевалардан тайёрланган салатлар, карам, помидор, бодринг, қовоқ, кабачки, кашнич етарли даражада бўлиши, дуккаклилар, шунингдек, турли қўзиқоринлар чегараланган миқдорда ишлатилиши лозим. Пишлоқ ва творогнинг ҳам ёғсизлантирилган сутдан тайёрланганидан фойдаланиш ўринлидир.
Ичиш учун аччиқ бўлмаган чой, мева шарбатлари, ўтли дамламалар тавсия этилади. Қисқача айтганда, овқат рациони турли-туман бўлиши ва улар инсон организмига ижобий таъсир кўрсатиши қарилик ҳамда касалликка олиб келувчи жараёнларни тўхтатиш ёки секинлаштиришга ёрдам беради.
Серқуёш юртимизда ширин-шакар мевалар, витаминларга бой полиз экинлари, кўкатлар ва бошқа ўсимликлар етиштирилади. Улар қишнинг аёзли кунларида ҳам дастурхонимизни безаб турибди. Бундан ташқари, миллий таомларимиз хилма-хиллиги, витаминларга бойлиги билан ажралиб туради. Биз эса улардан ёшимиз, касбимиз, йил фасли, соғлиғимиз ҳолатидан келиб чиққан ҳолда, оқилона ва мутаносиб истеъмол қилишимиз лозим. Шундагина энг бебаҳо бойлигимиз бўлган саломатлигимизни сақлаймиз, ҳаёт гўзалликларидан тўлақонли баҳра олиб умр кечирамиз.

Гули ШАЙХОВА,
тиббиёт фанлари доктори,
Тошкент тиббиёт академияси профессори.

Сирдарё вилояти кўп тармоқли тиббиёт марказида Инвестиция дастури доирасида қиймати 3 миллиард 400 миллион сўмлик хирургия биноси фойдаланишга топширилди.

Жиззах вилоятининг Янгиобод туманидаги Ҳавотоғ қишлоғида артезиан қудуғи қазилганда, 1300 метр чуқурликдан 60 даражали иссиқ сув чиқиши ва унинг ҳар бир литри таркибида 5,68 миллиграммгача бром, натрий, калий, кальций каби микроэлементлар мавжудлиги аниқланди.

Бугунги глобаллашув даврида ОИВ/ОИТС хасталиги дунё ҳамжамияти олдида турган энг долзарб муаммолардан бири бўлиб, мутахассисларнинг фикрича, айни пайтда мазкур касалликка чалинганлар сайёрамизнинг барча минтақасида учрайди.

Инсон саломатлиги — бебаҳо неъмат. Шу боис мустақилликнинг илк йиллариданоқ соғлиқни сақлаш тизимини ислоҳ қилишга қаратилган эзгу чора-тадбирлар изчил амалга оширилмоқдаки, бунинг замирида аҳоли саломатлигини муҳофаза этишдек улуғвор мақсад мужассам.

Сардоба тумани тиббиёт бирлашмасининг бўлими  биноси замонавий асосда таъмирланиб, фойдаланишга топширилди.

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган