XS.UZ
Ўзбекистон Президенти Бирлашган Араб Амирликлари ташқи ишлар ва халқаро ҳамкорлик вазирини қабул қилди Ташқи ишлар вазирлигида учрашув Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати ўнинчи ялпи мажлисининг очилиши тўғрисида Бандлик соҳасида давлат сиёсатини янада такомиллаштириш ва меҳнат органлари фаолияти самарадорлигини тубдан ошириш чора-тадбирлари тўғрисида Қадимий ёзма манбаларни сақлаш, тадқиқ ва тарғиб қилиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида «The Washington Times»: Ўзбекистондаги диний бағрикенглик бошқа мамлакатлар учун намунадир Сайёр қабуллар самараси Миллатлараро муносабатлар янада мустаҳкамланади «Баркамол авлод — 2017» машъаласи Жиззахга йўл олди Грузия маданияти кунлари Ўзбекистон Президенти Россия ички ишлар вазирини қабул қилди Буюк Британия ва Шимолий Ирландия Бирлашган Қироллиги Бош вазири Тереза Мэй Жаноби Олияларига Владимир Колокольцев: Ўзбекистон ички ишлар тизимида амалга оширилаётган ислоҳотлардан ҳайратдамиз Ички ишлар органлари ёнғин хавфсизлиги бўлинмалари фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Ҳамкорлик масалалари муҳокама қилинди БМТ халқаро ҳамжамиятни Ўзбекистонда давлат дастурининг амалга оширилиши билан таништирди Сарҳад билмас дўстлик Ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришда янгича ёндашув Файзулла Муллажонов Очиқлик, ошкоралик  ва масъулият Қурилиш саноатида йирик лойиҳа Бебаҳо маданий мерос ва сайёҳлик салоҳияти  Мурувват тадбирлари давом этмоқда Ўзбекистон — Туркманистон: Қардошлик ришталари мустаҳкамланиб, ҳамкорлик юксак натижалар бермоқда Тинчлик ва барқарорлик — тараққиётнинг муҳим омили Миллатлараро муносабатлар ва хорижий мамлакатлар билан дўстлик алоқаларини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Мамлакатларимиз тараққиётига йўналтирилган дадил қадамлар Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг мажлиси тўғрисида ахборот Ўзбекистон — Европа Иттифоқи: парламентлараро алоқалар кенгаймоқда Президент соврини — илғорларнинг илғорларига
  • 08 Ноябрь 2016

Инсон саломатлиги ва атроф-муҳит мусаффолиги

аграр соҳада амалга оширилаётган ислоҳотларнинг пировард мақсадидир

Аввал хабар қилганимиздек, бугун Тошкентда I Халқаро мева-сабзавот ярмаркаси бўлиб ўтади.
Айни пайтда ривожланган давлатлар органик қишлоқ хўжалигини тараққий топтириш жараёнига жиддий эътибор қаратишмоқда. Чунки деҳқончиликнинг бу усули озиқ-овқат маҳсулотларининг табиийлиги ва хавфсизлигини таъминлаш, айниқса, тобора кенг тарқалаётган ген-модификацияланган истеъмол товарларидан ҳимояланишнинг мақбул йўлидир. Зеро, органик қишлоқ хўжалиги атроф-муҳитга зарар етказадиган кимёвий воситалардан фойдаланмасдан биологик хилмахилликни сақлайди, агроэкотизимнинг санитария ҳолатини яхшилайди, инсон саломатлигини муҳофаза қилади.
Бинобарин, Ўзбекистонда шаклланган кўп асрлик анъанавий деҳқончилик маданияти маҳаллий ўғитлардан фойдаланишни кўзда тутадиган органик қишлоқ хўжалиги тамойилларига асосланганлиги билан ажралиб туради. Шу боис заминимизда етиштирилган мева-сабзавот, узум, картошка ва полиз маҳсулотлари ўзига хос таъми, юқори сифатига кўра устунликка эга.
— Пишиқчилик мавсумида пайкал оралаган киши мева-сабзавотларнинг хуш бўйидан роҳатланади, — дейди Андижон вилоятидаги “Армуғон Олтинкўл” боғдорчилик фермер хўжалиги раҳбари Икромали Ҳамроқулов. — Юртимизда озиқ-овқат экинлари ва мевали дарахтларнинг асл навлари анъанавий технологиялар асосида парваришланади. Ҳосилдорликни ошириш мақсадида кимёвий ўғитлардан фойдаланилмайди, ўсишни тезлаштирадиган воситалар ҳам қўлланилмайди. Шундоқ ҳам заминимиз саховатли, тупроғимиз унумдор. Масалан, бизнинг фермер хўжалигимизда бу йил 20 гектар майдондаги олмазорнинг ҳар гектаридан 20 тоннадан мева териб олдик. 10 гектар майдондаги гилос ҳамда токзорнинг ҳосили ҳам кўнгилдагидек бўлди. Бу ноз-неъматларни буюртмачиларга сархил ҳолда етказиб бериш мақсадида сиғими 1,5 минг тонналик замонавий омборхонани ишга туширганмиз.
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги Сабзавот-полизчиликни, боғдорчиликни, узумчиликни ривожлантириш ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлаш бошқармаси бошлиғи Фахриддин Қирғизбоевнинг айтишича, мамлакатимизда органик қишлоқ хўжалигини янада ривожлантириш мақсадида БМТ Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (ФАО) билан ҳамкорликда истиқболли лойиҳалар амалга ошириб келинаётгани халқаро доирада ҳам юқори баҳоланмоқда. Сабаби, нафақат озиқ-овқат экинлари, балки пахтачилик тармоғида ҳам кимёвий воситалар, пестицидлар, гормональ препаратлардан деярли фойдаланилмайди.
Дарҳақиқат, селекционер олимларимиз томонидан сабзавот, полиз экинлари ва картошканинг 170, мева ва резавор экинлар ҳамда узумнинг 175 дан зиёд навлари яратилган бўлиб, улар ҳосилдорлиги, касаллик ҳамда зараркунандаларга чидамлилиги, энг асосийси, генларни модификация қилиш технологияларидан бутунлай холи эканлиги билан ажралиб туради. Натижада етиштирилаётган мева-сабзавот маҳсулотларимизга хорижда ҳам талаб йил сайин ортмоқда. 
— Ўтган йили фермер хўжалигимиз тасарруфидаги 140 гектар майдонга олма, олхўри, нок, ўрик, шафтоли, гилос каби мевали дарахтларнинг пакана навларини экиб, интенсив боғ яратган эдик, — дейди Юқори Чирчиқ туманидаги “Eco Agro Product” фермер хўжалиги иш юритувчиси Шаҳзод Эргашев. — Агротехника тадбирлари обитобида олиб борилиб, ҳар бир кўчат алоҳида меҳр билан парваришлангани туфайли иккинчи йилдаёқ мўл ҳосил берди. Бунда томчилатиб суғориш тизимини йўлга қўйганимиз, органик ва маҳаллий ўғитни “шарбат” усулда берганимиз қўл келди. Жорий йилнинг ўзида гектаридан 10 тоннадан мева териб олиб, МДҲ ва Европа мамлакатларидаги буюртмачиларга жўнатаяпмиз.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, қишлоқ хўжалиги экинлари парваришида маҳаллий ўғитдан фойдаланишнинг афзал жиҳатлари кўп. Аввало, у арзон, самарали, атроф-муҳит учун безарардир. Қолаверса, сув ресурсларини тежаш имконини беради. Негаки, “шарбат” оқизилган қатор ораларида намлик узоқ сақланиб, кейинги суғоришгача бўлган муддат бир неча кунга узаяди. Ҳосилдорлик эса ортади. 
Юртимизда ҳосил кушандаларига қарши курашишда ҳам, асосан, биологик усул қўлланилаётгани органик қишлоқ хўжалиги талаблари тўлиқ бажарилаётганидан далолатдир. Бироқ бундай усулда етиштирилган маҳсулотларимизнинг экологик тоза эканлигини тасдиқловчи меъёрлар ва стандартлар ҳали тайёрланмагани нарх белгилаш, экспорт амалиётларини бажаришга муайян даражада ўз таъсирини кўрсатмай қолмаяпти. Ахир органик маҳсулотнинг баҳоси нисбатан юқори бўлса-да, унга талаб дунё бозорларида йилига ўртача 10 фоиз ўсмоқда. Бундан, айниқса, органик ишлаб чиқариш стандартларига эга дунёнинг 55 мамлакати яхши наф кўраяпти.
Шу боис ҳозирги пайтда республикамизда органик тоза маҳсулот стандартлари, уларни тартибга соладиган ва маркировка қиладиган ҳуқуқий асослар яратилмоқда. “Органик қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат маҳсулотлари. Атамалар ва таърифлар” давлат стандарти ишлаб чиқилгани бу борадаги саъй-ҳаракатларнинг дастлабки натижасидир.
— Корхонамиз томонидан 25 турдаги озиқ-овқат маҳсулотлари истеъмолчиларга қадоқланган ҳолда етказиб берилаяпти, — дейди  “Ливадия-Бухара” хусусий корхонаси раҳбари Илҳом Сайфиев. — Улар экологик тоза, сифати юқорилиги боис ташқи бозорда рақобатдош. Мисол учун, бу йил хорижга 300 минг АҚШ долларилик истеъмол товарларини сотиш юзасидан шартнома тузганмиз. Агар маҳсулотларимизни “органик” деган мақом остида тақдим қилсак, экспорт кўрсаткичларимиз бир неча баробар ортиши, шубҳасиз.
Мамлакатимиз қишлоқ хўжалигида амалга оширилаётган ислоҳотлар туфайли озиқ-овқат экин майдонлари кенгайтирилиб, уларнинг парваришида органик, биологик ва маҳаллий ўғитлардан фойдаланилмоқда. Ҳатто қайта ишлаш, сақлаш жараёнида ҳам сунъий қўшимчалар қўшилишига йўл қўйилмаяпти. Бундан кўзланган асосий мақсад эса битта: табиий ва экологик тоза маҳсулотлар етказиб беришни кўпайтириш, тармоқнинг экспорт салоҳиятини юксалтириш.


Саид РАҲМОНОВ,
«Халқ сўзи» мухбири.

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган