XS.UZ
Фанлар академияси фаолияти, илмий-тадқиқот ишларини ташкил этиш, бошқариш ва молиялаштиришни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Соғлом авлод — давлат ва жамият таянчи Аҳоли билан мулоқот ва амалий тажриба «Профилактика куни» тадбирлари бошланди Қулай инвестиция муҳити иқтисодиётимиз юксалишига хизмат қилмоқда «Олтин қалам»: Ижодий изланиш ва рағбат Тадбиркорларга янги имтиёз ва имкониятлар Журналистика соҳасида «Олтин қалам» XII Миллий мукофоти Маданият ва спорт соҳасида бошқарув тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Ободлик ва фаровонлик кўзгуси Омбудсман 2016 йилдаги фаолияти тўғрисидаги ахборотни депутатларга тақдим этди Ҳуқуқий тарғиботни амалга оширишнинг муҳим босқичи Дўстлик ва ҳамжиҳатлик тараннуми Мурожаатларга оид амалий қўлланма Йўл хўжалигини бошқариш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Ўзбекистон Президенти Россия Ҳукумати раисининг ўринбосарини қабул қилди Ҳукуматлараро комиссия мажлиси Устувор вазифалар белгилаб олинди Қишлоқ хўжалигини модернизациялаш Таълим-тарбия соҳасига янгича ёндашув — барқарор тараққиёт гарови Алломалар меросига юксак эҳтиром Ижодий ҳамкорлик ва  маданий учрашувлар Яхши сўз, хайрли ташаббус Туркманистон Президенти билан телефон орқали мулоқот Туркманистон Президенти билан телефон орқали мулоқот Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот марказини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида Улуғ шоирга эҳтиром Боқий қадриятлар эъзози «Бундай юксак ишончни, албатта, оқлаймиз!» Қонун ҳужжатларини тарқатиш тизимини тубдан такомиллаштириш — давр талаби
  • 09 Январь 2017

Туйғулар фалсафаси

Гулистон шаҳридаги “Маънавият ва маърифат маркази” биносига кираверишдаги деворларга Амир Темур, Жалолиддин Мангуберди, Алишер Навоий, Камолиддин Беҳзод каби буюк аждодларимиз сиймоси ва уларнинг ибратли ҳаёт йўлидан ҳикоя қилувчи тасвирлар туширилган. Иккинчи томонда эса   юртимизнинг кечаги ҳамда бугунги кунидан сўзловчи манзаралар акс эттирилган. Айнан ушбу расмлар бу ерга келган киши қалбида санъатимизга, маънавиятимизга ва тарихимизга бўлган муҳаббатни янада жўш урдириши, шубҳасиз.  

Бинобарин, Ўзбекистон Бадиий ижодкорлар уюшмаси аъзоси, миниатюрачи рассом Баҳодир Бобоназаров томонидан ишланган мазкур деворий асарлар ўзининг нафислиги, жозибадорлиги, чуқур мазмун-моҳияти билан ҳар қандай кишининг эътиборини тортади. Мусаввир Сирдарё туманидаги “Йўлрефтранс” акциядорлик жамияти биносига  ҳам Алишер Навоийнинг “Хамса” асари асосида  ана шундай бадиий теран расмлар ишлаган. Эътироф этиш лозимки, бугунги кунда унинг кўплаб ижод намуналари мамлакатимиз ва хорижда чоп этилган альбомларга киритилиб, музей ҳамда шахсий коллекцияларда сақланмоқда.

— Тарихий меросимизни тарғиб қилишда миниатюра санъатининг имкониятлари катта, — дейди Б. Бобоназаров. — У ўтмишда китобат соҳасининг ажралмас бўлаги бўлганлигини кўпчилик яхши билади. Яъни ғазал моҳияти ёки достонлардаги воқеликлар миниатюра  воситасида ёнма-ён ифода этиб борилган. Бу эса китобхоннинг тасаввур оламини кенгайтиришга, асардан оладиган маънавий озуқа янада тўлақонли бўлишига хизмат қилган. Шу маънода, бугунги замонавий миниатюра санъати намуналари ҳам, аввало, инсон қалбига эзгу туйғулар улашади, яхшиликка ошно этади. 

Мусаввирнинг “Ҳаёт бешиги” деб номланган асаридаги  бири эзгулик, бири ёмонлик йўлини танлаган икки образ тақдири табиат уйғунлигида талқин этилгани билан киши эътиборини тортади. Асарда бешикдаги бола ниҳолга қиёсланади. Эътиборлиси, икки қаҳрамон ниҳол ҳам  чақалоқлигида ўхшаш бўлади. Аммо кейинчалик, ўрта ёшга етганда бу кўчатлар дарахт бўлиб, бири мевали, бири мевасиз ҳолда тасвир этилади. Умр поёнида эса эгри йўлни танлаган кишининг дарахти унинг умри каби хазон бўлади. Ҳаётини фақат эзгу амаллар билан ўтказган қаҳрамоннинг атрофида эса ишини давом эттирувчи шогирдлари тимсоли сифатида  кўплаб ниҳоллар барқ уриб ўса бошлайди.

— Миниатюра санъати ижодкорга кичик майдонда бутун бир асар  сюжетини, кенг мазмун-моҳиятни ифода этиш имкониятини беради, — дея сўзида давом этади Б. Бобоназаров. — Ўз навбатида, у  мусаввирдан бой тарихий-бадиий билим ва дунёқарашни ҳам талаб қилади. Қувонарлиси, халқимизнинг бу борада аждодлардан қолган бой мероси бор. Мустақиллик йилларида давлатимиз томонидан маданиятимиз ва санъатимизни, жумладан, миниатюра санъатини ривожлантиришга қаратилган юксак эътибор эса бугун юртимизда ўнлаб истеъдод эгаларининг ушбу йўналишда самарали ижод қилишлари учун кенг имконият яратиб берди. Чунончи, бунга пойтахтимизда Камолиддин Беҳзод номидаги мемо-риал боғ-музейининг ташкил этилгани, ихтисослаштирилган таълим масканларида шарқ миниатюра санъати бўйича сабоқлар берилиши йўлга қўйилганлигини мисол сифатида келтириш мумкин. Хусусан, бизнинг мактаб-интернатимизда ҳам рассомликнинг ана шу йўналишида назарий ва амалий дарслар олиб борилмоқда.

Мазкур таълим масканида таҳсил олган Шаҳризода Маматхонова, Одил Аҳмедов, Ҳусан Тошбоев сингари истеъдодли ёшлар бугун юртимиз миниатюрачи рассомларининг навқирон авлоди қаторидан жой олган. Айни чоғда, мактабдаги устоз ва шогирдлар томонидан ушбу йўналишда яратилаётган янгиликлар ҳам эътиборга молик. Жумладан, сўнгги йилларда мазкур муассасада миниатюра услубидаги тасвирларни томошақовоқ ва ипак матога тушириш ўзлаштирилди. Шунингдек, совғабоп  қутичаларга ҳам ана шундай безак бериш  йўлга қўйилди. Яна бир янгилик эса, махсус бўёқлар воситасида витраж, яъни миниатюра санъати намуналарини ойнада акс эттириш бўлди. Диққатга сазовор жиҳати, ёш мусаввирлар ўз ижодий ишларида Камолиддин Беҳзод боболариники каби асарнинг умрбоқийлигини кафолатлайдиган, нафосатини асрлар оша бус-бутун сақлайдиган машҳур Самарқанд қоғозидан ҳам кенг фойдаланмоқда.

Муҳими, бу интилишларнинг барчаси ёшларда қадимги бетакрор санъат турига бўлган   қизиқиш ва меҳр-муҳаббатнинг беқиёслигини намоён этади. Уларнинг тасвирлари халқимизнинг, айниқса, навқирон авлоднинг маънавий оламини янада юксалтиради.  

Аҳмадали ШЕРНАЗАРОВ,

«Халқ сўзи» мухбири.

 

Мазкур рукиндаги бошқа мақолалар: « Улуғ соҳибқиронга эҳтиром Дўстлик кечаси »

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган