Валюта бозорида тенглик таъминланади
XS.UZ
Президент қарори: Ўзбек миллий мақом санъати маркази ташкил этилади Ўзбек миллий мақом санъатини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида Шавкат Мирзиёев Мун Чжэ Иннинг таклифига биноан 22-25 ноябрь кунлари давлат ташрифи билан Корея Республикасида бўлади Бош прокуратура қошида Ахборот-таҳлил мультимедиа маркази ташкил этилади Ўзбeкистон ва Грузия сиёсий маслаҳатлашувлар ўтказди Шавкат Мирзиёев навбатга ёзилиш учун электрон тизим жорий қилинган оилавий поликлиникага борди Шавкат Мирзиёев: ҳар бир маҳалладаги профилактика инспектори ўрнига уч нафар энг профессионал ходим саралаб олиб бириктирилади Энди электр таъминоти корхонаси вакилини онлайн чақириш мумкин Тошкент шаҳрининг ҳар бир туманида 10 тадан сузиш ҳавзаси қурилиши мумкин Президент Сергели туманидаги 55-сонли мактаб фаолияти билан танишди Президентга Хусусий уй-жойларга хизмат кўрсатувчи профессионал бошқарув компанияси фаолияти ҳақида маълумот берилди ЖССТ экспертлари силга қарши курашиш бўйича Ўзбекистон тажрибасини юқори баҳолашди Шавкат Мирзиёев: бу уйларни бировларга кўз-кўз қилиш учун эмас, аҳоли манфатларини ўйлаб бунёд этмоқдамиз Наманганда ўтказилган бўш иш ўринлари ярмаркасида 135 фуқаро ишли бўлди Шавкат Мирзиёев Сергели туманига ташриф буюради Президент қарори: ЎзМУда “Таэквондо ва спорт фаолияти” факультети ташкил этилади Президент фармони: 2018 йил 1 январдан бошлаб истеъмол қилинадиган сув учун олдиндан ҳақ тўланади Президент қарори: алоҳида иқтидор талаб этиладиган муайян соҳаларга тест синовлари бекор қилинди Маҳаллийлаштириш дастури самаралари Ўзбекистон — умумий уйимиз Осойишталик учун курашиш керак Ислом — тинчлик ва эзгулик дини Республика олий таълим муассасалари бакалавриатига кириш тест синовларини ўтказиш тартибини такомиллаштириш тўғрисида Сув таъминоти ва сув чиқариш хизмати кўрсатиш соҳасида тўлов интизомини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети таркибида “Таэквондо ва спорт фаолияти” факультетини ташкил этиш тўғрисида Манфаатли ҳамкорлик алоқаларни ривожлантириш масалалари муҳокама этилди Рустам Жангабоевга Президент совғаси – “Nexia” автомобилининг калити топширилди Термизда Афғонистон фуқароларини ўқитиш маркази очилади Самарқандда замонавий стандартларга мос туристик автобуслар ишлаб чиқарилади Самарқандда “Volkswagen” машиналари ишлаб чиқарилади
  • 08 Сентябрь 2017

Валюта бозорида тенглик таъминланади

Мамлакатимизда бугунги кунда барча соҳада олиб борилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, энг аввало, фуқаролар манфаатларини таъминлаш, уларнинг турмуш фаровонлигини янада юксалтиришга қаратилгани билан ниҳоятда аҳамиятлидир. Айниқса, сўнгги йилларда валюта сиёсати ва ташқи савдо фаолияти тизимини такомиллаштириш бўйича кўрилаётган чора-тадбирлар миллий иқтисодиётга хорижий сармояларни жалб этиш, экспорт салоҳиятини ошириш, замонавий, экспортга йўналтирилган ишлаб чиқаришлар ҳамда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларини барқарор ривожлантиришга хизмат қилмоқда.

Бироқ амалиётда ташқи савдо қатнашчиларининг маблағларини хорижий валютага конвертация қилишда ортиқча маъмурий тўсиқлар мавжудлиги соҳани ислоҳ этишни тақозо қилаётган эди. Бу борадаги муаммоларга биз, депутатлар ҳудудларда бўлганимизда тадбиркорлик субъектлари ҳамда фуқаролар томонидан билдирилаётган мурожаатларга кўп бор дуч келаётгандик.

Айтиш жоизки, 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясида валюта соҳасини тартибга солишнинг бозор механизмларини жорий этишга доир белгиланган вазифаларни рўёбга чиқаришда жорий йилнинг ўтган даврида кенг кўламли тайёргарлик ишлари олиб борилди.

Президентимизнинг 2017 йил 2 сентябрдаги “Валюта сиёсатини либераллаштириш бўйича биринчи навбатдаги чора-тадбирлар тўғрисида”ги Фармони миллий валюта тизимини ислоҳ қилишда муҳим қадам бўлди.

Бинобарин, айни пайтда ушбу ҳужжат билан мамлакатимизда ишбилармонлик ва инвестиция муҳитини янада яхшилаш, хорижий инвестицияларни жалб этишга тўсқинлик қилаётган муаммо ҳамда камчиликлар ва валютани тартибга солишда ортиқча маъмурий аралашувларга барҳам берилишига доир амалий саъй-ҳаракатлар бошланди. Хусусан, эндиликда фақатгина бозор механизмлари асосида фаолият кўрсатадиган валюта бозорини шакллантириш, юридик ҳамда жисмоний шахслар томонидан чет эл валютаси жорий халқаро валюта операцияларини амалга ошириш учун банкларда эркин сотиб олиниши ва сотилиши кафолатланиши назарда тутилди.

Янги амалиётга кўра, юридик шахслар ўз маблағларини банкларда товар, иш ҳамда хизматлар импорти, кредитларни қайтариш, хизмат сафари харажатларини тўлаш ва бошқа савдо характерига эга бўлмаган операцияларни амалга ошириш учун чет эл валютасига чекловларсиз эркин конвертация қилишлари мумкин. Ваҳолонки, илгари амалиётда валюта алмаштиришда бир-биридан кескин тафовут қиладиган давлат, бозор ҳамда биржа курслари каби турлари вужудга келганди. Қолаверса, конвертация масаласида айрим тадбиркорлик субъектлари имтиёзга эга бўлган ҳолда, бошқа тадбиркорларнинг ушбу масалада турли чекловлар, узоқ муддатли кутишлар ва бошқа сарсонгарчиликларга дуч келиши қатор муаммоларни келтириб чиқараётган эди.

Бундан буён эса жисмоний шахслар ҳам тижорат банкларининг конверсион бўлимларида чет эл валютасини эркин сотиб олиши, сотиб олинган маблағларни халқаро тўлов карталарига ўтказиб, улардан хорижда ҳеч қандай чекловларсиз фойдаланиши мумкин. Шунингдек, аҳоли ўз қўлидаги нақд чет эл валютасини бозор нархида тижорат банкига сотиш учун мурожаат қилганда, тижорат банкларининг барча филиал ҳамда минибанклари томонидан чекланмаган миқдорда ва сарсонгарчиликсиз қабул қилиниши белгиланди.

Таъкидлаш лозимки, кейинги йилларда экспортчиларни рағбатлантириш учун муайян ишлар амалга оширилди, уларга солиқлар ҳамда бошқа мажбурий тўловларга оид кўплаб имтиёзлар берилди, экспорт фаолиятини ташкил этиш бўйича тўсиқ бўлаётган қатор тартиботлар бекор қилинди. Аммо амалиётда сақланиб келинган валюта тушумини мажбурий сотиш талаби тартиби экспорт фаолиятига салбий таъсир кўрсатаётган эди. Президентимиз Фармони билан мулкчилик шакли ёки экспорт қилинаётган маҳсулот туридан қатъи назар, барча экспортчи ташкилотлар учун бундай тартибнинг бутунлай бекор қилингани экспорт соҳасини рағбатлантиришда адолатли қарор бўлди. Шундан -келиб чиқиб, экспортчи корхоналар эндиликда ўзларининг чет эл валютасидаги даромадларини ўз хоҳишига кўра, тўлиқ эркин тасарруф этиш ҳуқуқига эга бўлмоқда.

Фармонда, шунингдек, валюта сиёсатидаги ислоҳотлар натижасида қисқа муддатли истиқболда аҳолининг ижтимоий кўмакка муҳтож қатламларига нисбатан вужудга келиши мумкин бўлган салбий оқибатларини юмшатиш мақсадида аниқ манзилли ва шаффоф ижтимоий нафақа ҳамда субсидиялар жорий этиш, кам таъминланган оилаларнинг турмуш шароитларини имтиёзли микрокредитлар ажратиш орқали яхшилаш каби чора-тадбирларни амалга ошириш ҳам кўзда тутилди.

Умуман айтганда, олиб борилаётган ислоҳотларнинг мантиқий давоми сифатида қабул қилинган мазкур ҳужжат барча ташқи савдо қатнашчисига адолатлилик тамойили асосида тенг шароитлар яратганлиги диққатга сазовордир. Шу боис биз, халқ вакиллари иқтисодий соҳадаги ислоҳотларнинг муҳим шарти ва босқичи сифатида ушбу Фармонни қўллаб-қувватлаймиз ҳамда унинг самарали ижро этилишида фаол қатнашамиз.

Абдуғани УМИРОВ,

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси

Қонунчилик палатаси

Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар қўмитаси аъзоси.

СЎНГГИ ЯНГИЛИКЛАР