XS.UZ
Ўзбекистон — Қозоғистон: азалий дўстлик ва стратегик шерикликка асосланган ҳамкорликнинг янги босқичи Спортчи қизларга — Президент совғалари Қозоғистонда Ўзбекистон саноатининг салоҳияти намойиш этилди Маҳаллийлаштириш: Имконият ва истиқбол Асосий мақсад — таълим сифати ва самарадорлигини ошириш Битирувчиларга имтиёзли кредитлар Ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликларнинг олди олинмоқда Сен борсан — мен борман, биз бормиз, Ватан... Меҳр-оқибат ва эзгулик айёми Буюк алломага эҳтиром Замонавий корпоратив бошқарув усуллари бизнесни самарали ташкил этиш гаровидир Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Жаноби Олийларига Фаровон ҳаёт, шоду хуррамлик ва укроналик Хорижлик дипломатлар Ўзбекистон халқини Наврўз байрами билан қутладилар Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг мажлиси тўғрисида ахборот Ҳамжиҳатлик, бағрикенглик ва эзгулик ифодаси Журналистлик фаолияти истиқболи ва қонунчилик Ҳамкорлик учун қулай марказ «Қучоқ очиб халқ ичига борайлик...» Ўзбекистон халқига Наврўз табриги Бахтли-саодатли халқимизнинг энг қадимий ва файзли байрами Ўзбекистон ва Россия Президентлари бир-бирларини қутладилар Ўзбекистон ва Ҳиндистон Президентлари бир-бирларини қутладилар Ерик Утембаев: тинчлик, бирдамлик ва эзгулик айёми МДҲда энг бахтли мамлакат «Бу дамки эсиб насими наврўз...» Меҳр-мурувват ва ҳамжиҳатлик тимсоли Янги корхона иш бошлади Таъсис конференциялари ўтказилмоқда Қонун ижодкорлиги ва назорат-таҳлил фаолияти депутатлар диққат марказида
  • 23 Декабрь 2016

Юлдузлар «Майданак»дан кузатилади

Китоб тумани Ўзбекистон ҳудудида географик харита бўйича Халқаро параллелдан (39 градус 08 минут) ўтувчи ягона жой ҳисобланади. Бу эса қишда совуқ ҳаво оқими йўлини тўсиб, илиқликни сақлаб турувчи Ҳисор тоғ тизмалари йўналишидаги ушбу масканда коинотни кузатиш учун катта қулайлик яратади. Яъни бу ерда осмон, атмосфера шароитига кўра, йилига ўртача 2000 соатдан кўпроқ тиниқ ҳолатда бўлади.

Шу боис ана шу тоғ бағрида ташкил этилган Китоб кенглик станциясида осмон жисмларини юқори аниқликда кузатиш имконини берувчи дунёдаги 5 та обсерваториядан бири — “Майданак”ка асос солинган.

Айтиш жоизки, собиқ тузум даврида коинотни кузатиш ишлари оддий телескоплар орқали амалга оширилар, замонавий техника ва асбоб-ускуналар етишмаслиги туфайли бу ерда деярли илмий изланишлар олиб борилмас эди. Истиқлол йилларида “Майданак”даги ишлар янги босқичга кўтарилди. ЎзФА Астрономия институти қошидаги Кенглик станцияси ҳамда ушбу обсерваторияда ўрнатилган телескоплар базасида Баландтоғ астрономик обсерваториялар Китоб мажмуи ташкил этилиб, у Германия ва Франциядан келтирилган қурилмалар, EAST халқаро лойиҳаси доирасида роботлаштирилган замонавий телескоп ҳамда техник асбоб-ускуналар билан жиҳозланди. Шундан сўнг соҳада катта натижаларга эришилди. Масалан, 2009 йилда “Майданак” обсерваториясининг масъул кузатувчиси Баҳодир Ҳафизов ҳамкасби Алексей Сергеев билан телескопда галактикани чуқур кузатиш ва таҳлил этиш орқали янги кичик сайёрани кашф этди. Биринчи Президентимиз таклифига биноан, унга буюк олим Мирзо Улуғбек даврида жаҳон астрономия марказига айланган шаҳар шарафига “Самарқанд” деб ном берилди.

Бундан ташқари, астроном олимларимиз халқаро миқёсда ўтказиладиган турли тадбирларда ҳам фаол қатнашмоқда. Жумладан, уларнинг айримлари Коннектикут штатининг Уэсли университети ҳомийлигида Мирзо Улуғбек номидаги Тошкент Астрономия институти томонидан олиб борилаётган Қуёш тизимидан ташқаридаги ёш юлдузларни кузатиш бўйича гуруҳ ишида иштирок этди. Дунёнинг турли мамлакатларидан келган астрономлардан иборат ушбу гуруҳ томонидан сайёра ҳосил қилиш ёшида бўлган “KH15D” юлдузининг ноёб тузилиши ва ҳаракати тадқиқ қилиниб, илк маротаба сайёра пайдо бўлишига оид кузатувлар олиб борилди.

“Майданак” астроиқлими бўйича Канар ва Гавайи оролларидаги халқаро обсерваториялардан асло қолишмайди. Мирзо Улуғбек номидаги Тошкент Астрономия институти ҳамда Астрономларнинг глобал ҳамжамияти билан алоқаларнинг ўрнатилиши эса уни дунё талаблари даражасидаги расадхонага айлантириш баробарида, бу ерда меҳнат қилаётган мутахассисларга коинот сир-асрорларини ўрганишда муҳим омил бўлаётир.

Аҳад МУҲАММАДИЕВ,

«Халқ сўзи» мухбири.

 

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+