XS.UZ
Мамлакатимиз тўқимачилик ва енгил саноатининг экспорт салоҳияти Ўзбекистон — Туркия: Икки томонлама ҳамкорликни мустаҳкамлашда муҳим қадам «Ўзбекистон янги марраларни кўзламоқда» Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатлар Адлия вазирларининг бешинчи мажлиси тўғрисида ахборот Ёш халқаро шахмат устаси Жавоҳир Синдоровга Президентимиз совғаси топширилди Битим имзоланди Сўз ва амал уйғунлиги — улуғ фазилат Тил — миллат кўзгуси Корхона ривожи таъминланади Илм-фан фидойисига эҳтиром Ер — бебаҳо хазина Тафаккур дунёсига йўл Олтинкўлда ХVI-XVII асрларга тааллуқли тангалар топилди Замонавий шифохона Жаҳон чемпионати совриндори Нуфузли мусобақа арафасида Тажрибали рақибидан устун келди “Халқ сўзи” ва “Народное слово” таҳририяти ходимлари пахта йиғим-теримида фаол иштирок этмоқда Агрепина Шин Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазири ЕТТБ тадбиркорлик субъектлари учун кредитлар тақдим этади Депутатлар ислоҳотларнинг ҳуқуқий базасини янада такомиллаштиришга қаратилган қонун лойиҳаларини кўриб чиқдилар Инновацион ишланмалар нефтни қайта ишлаш соҳаси ривожини жадаллаштиради Савдо-иқтисодий муносабатлар янада мустаҳкамланади Ҳарбийларимиз “Кембрия патрули” халқаро танловида совриндор бўлди «Ўзбекистоннинг тенг ҳуқуқли фуқаросиман!» Мактабгача таълим соҳасида замонавий тизим яратилади Илғор тажрибалар ва бозор механизмлари Юртимизда яратилаётган кенг имкониятлар Токиода муҳокама қилинди Фойдаландингизми, ҳақини ҳам тўланг Шавкат Мирзиёев Кавказ мусулмонлари идораси раиси шайхулислом Оллоҳшукур Пошшозода бошчилигидаги делегацияни қабул қилди
  • 23 Декабрь 2016

Юлдузлар «Майданак»дан кузатилади

Китоб тумани Ўзбекистон ҳудудида географик харита бўйича Халқаро параллелдан (39 градус 08 минут) ўтувчи ягона жой ҳисобланади. Бу эса қишда совуқ ҳаво оқими йўлини тўсиб, илиқликни сақлаб турувчи Ҳисор тоғ тизмалари йўналишидаги ушбу масканда коинотни кузатиш учун катта қулайлик яратади. Яъни бу ерда осмон, атмосфера шароитига кўра, йилига ўртача 2000 соатдан кўпроқ тиниқ ҳолатда бўлади.

Шу боис ана шу тоғ бағрида ташкил этилган Китоб кенглик станциясида осмон жисмларини юқори аниқликда кузатиш имконини берувчи дунёдаги 5 та обсерваториядан бири — “Майданак”ка асос солинган.

Айтиш жоизки, собиқ тузум даврида коинотни кузатиш ишлари оддий телескоплар орқали амалга оширилар, замонавий техника ва асбоб-ускуналар етишмаслиги туфайли бу ерда деярли илмий изланишлар олиб борилмас эди. Истиқлол йилларида “Майданак”даги ишлар янги босқичга кўтарилди. ЎзФА Астрономия институти қошидаги Кенглик станцияси ҳамда ушбу обсерваторияда ўрнатилган телескоплар базасида Баландтоғ астрономик обсерваториялар Китоб мажмуи ташкил этилиб, у Германия ва Франциядан келтирилган қурилмалар, EAST халқаро лойиҳаси доирасида роботлаштирилган замонавий телескоп ҳамда техник асбоб-ускуналар билан жиҳозланди. Шундан сўнг соҳада катта натижаларга эришилди. Масалан, 2009 йилда “Майданак” обсерваториясининг масъул кузатувчиси Баҳодир Ҳафизов ҳамкасби Алексей Сергеев билан телескопда галактикани чуқур кузатиш ва таҳлил этиш орқали янги кичик сайёрани кашф этди. Биринчи Президентимиз таклифига биноан, унга буюк олим Мирзо Улуғбек даврида жаҳон астрономия марказига айланган шаҳар шарафига “Самарқанд” деб ном берилди.

Бундан ташқари, астроном олимларимиз халқаро миқёсда ўтказиладиган турли тадбирларда ҳам фаол қатнашмоқда. Жумладан, уларнинг айримлари Коннектикут штатининг Уэсли университети ҳомийлигида Мирзо Улуғбек номидаги Тошкент Астрономия институти томонидан олиб борилаётган Қуёш тизимидан ташқаридаги ёш юлдузларни кузатиш бўйича гуруҳ ишида иштирок этди. Дунёнинг турли мамлакатларидан келган астрономлардан иборат ушбу гуруҳ томонидан сайёра ҳосил қилиш ёшида бўлган “KH15D” юлдузининг ноёб тузилиши ва ҳаракати тадқиқ қилиниб, илк маротаба сайёра пайдо бўлишига оид кузатувлар олиб борилди.

“Майданак” астроиқлими бўйича Канар ва Гавайи оролларидаги халқаро обсерваториялардан асло қолишмайди. Мирзо Улуғбек номидаги Тошкент Астрономия институти ҳамда Астрономларнинг глобал ҳамжамияти билан алоқаларнинг ўрнатилиши эса уни дунё талаблари даражасидаги расадхонага айлантириш баробарида, бу ерда меҳнат қилаётган мутахассисларга коинот сир-асрорларини ўрганишда муҳим омил бўлаётир.

Аҳад МУҲАММАДИЕВ,

«Халқ сўзи» мухбири.

 

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган