XS.UZ
Аҳолига янада замонавий шароитлар яратиш бугунги кун талаби Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги фаолиятини янада такомиллаштириш тўғрисида Долзарб қонун лойиҳаларида фракция позицияси ифодаланди  Одамлар тиббий хизматдан мамнун бўлсин Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати кенгашининг мажлиси тўғрисида ахборот «Тақдирим, келажагим ватан билан муштарак» Мобиль алоқа антенналари соғлиққа зарарлими? Маҳаллада кичик саноат ҳудуди Мақсад бир, ғоя бир, Ватан ягона Ота-она меҳри яна қайда бор? Мусаффо осмон узра ишончли парвоз Ўзбекистон Республикаси Президенти Қозоғистон Республикаси мудофаа вазирини қабул қилди Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиалини ташкил этиш тўғрисида Тадбиркорлик фаолиятини ривожлантиришни қўллаб-қувватлаш давлат жамғармасини ташкил этиш тўғрисида Одамлар ички ишлар органининг ҳар бир ходимида ўз ҳимоячисини кўриши керак Мудофаа вазирлигида учрашув «Кейинги бекат»да ҳаёт манзаралари Бу муқаддас Ватанда азиздир инсон Инновация имкониятлари кенгаяди Ҳамкорликни мустаҳкамлаш зарур Ички туризм истиқболлари Экспортчи корхоналар сони кўпаяди Бу галги ҳашар аввалгиларидан фарқ қилади Ноёб ва сара навлар Мирзачўл қовунлари довруғини дунёга ёймоқда Ёш оилалар ва қизлар билан ишлашда янгича ёндашув Ўзбекистон Бадиий академияси фаолиятини ривожлантириш ва янада такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида 2018-2019 йилларда туризм соҳасини ривожлантириш бўйича биринчи навбатдаги чора-тадбирлар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг хорижга чиқиш тартибини такомиллаштиришга доир муҳим чора-тадбирлар тўғрисида Президент таълим тизимидаги ислоҳотларнинг бориши бўйича мажлис ўтказди Ўзбекистон композиторлари ва бастакорлари уюшмаси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида
  • 23 Декабрь 2016

Юлдузлар «Майданак»дан кузатилади

Китоб тумани Ўзбекистон ҳудудида географик харита бўйича Халқаро параллелдан (39 градус 08 минут) ўтувчи ягона жой ҳисобланади. Бу эса қишда совуқ ҳаво оқими йўлини тўсиб, илиқликни сақлаб турувчи Ҳисор тоғ тизмалари йўналишидаги ушбу масканда коинотни кузатиш учун катта қулайлик яратади. Яъни бу ерда осмон, атмосфера шароитига кўра, йилига ўртача 2000 соатдан кўпроқ тиниқ ҳолатда бўлади.

Шу боис ана шу тоғ бағрида ташкил этилган Китоб кенглик станциясида осмон жисмларини юқори аниқликда кузатиш имконини берувчи дунёдаги 5 та обсерваториядан бири — “Майданак”ка асос солинган.

Айтиш жоизки, собиқ тузум даврида коинотни кузатиш ишлари оддий телескоплар орқали амалга оширилар, замонавий техника ва асбоб-ускуналар етишмаслиги туфайли бу ерда деярли илмий изланишлар олиб борилмас эди. Истиқлол йилларида “Майданак”даги ишлар янги босқичга кўтарилди. ЎзФА Астрономия институти қошидаги Кенглик станцияси ҳамда ушбу обсерваторияда ўрнатилган телескоплар базасида Баландтоғ астрономик обсерваториялар Китоб мажмуи ташкил этилиб, у Германия ва Франциядан келтирилган қурилмалар, EAST халқаро лойиҳаси доирасида роботлаштирилган замонавий телескоп ҳамда техник асбоб-ускуналар билан жиҳозланди. Шундан сўнг соҳада катта натижаларга эришилди. Масалан, 2009 йилда “Майданак” обсерваториясининг масъул кузатувчиси Баҳодир Ҳафизов ҳамкасби Алексей Сергеев билан телескопда галактикани чуқур кузатиш ва таҳлил этиш орқали янги кичик сайёрани кашф этди. Биринчи Президентимиз таклифига биноан, унга буюк олим Мирзо Улуғбек даврида жаҳон астрономия марказига айланган шаҳар шарафига “Самарқанд” деб ном берилди.

Бундан ташқари, астроном олимларимиз халқаро миқёсда ўтказиладиган турли тадбирларда ҳам фаол қатнашмоқда. Жумладан, уларнинг айримлари Коннектикут штатининг Уэсли университети ҳомийлигида Мирзо Улуғбек номидаги Тошкент Астрономия институти томонидан олиб борилаётган Қуёш тизимидан ташқаридаги ёш юлдузларни кузатиш бўйича гуруҳ ишида иштирок этди. Дунёнинг турли мамлакатларидан келган астрономлардан иборат ушбу гуруҳ томонидан сайёра ҳосил қилиш ёшида бўлган “KH15D” юлдузининг ноёб тузилиши ва ҳаракати тадқиқ қилиниб, илк маротаба сайёра пайдо бўлишига оид кузатувлар олиб борилди.

“Майданак” астроиқлими бўйича Канар ва Гавайи оролларидаги халқаро обсерваториялардан асло қолишмайди. Мирзо Улуғбек номидаги Тошкент Астрономия институти ҳамда Астрономларнинг глобал ҳамжамияти билан алоқаларнинг ўрнатилиши эса уни дунё талаблари даражасидаги расадхонага айлантириш баробарида, бу ерда меҳнат қилаётган мутахассисларга коинот сир-асрорларини ўрганишда муҳим омил бўлаётир.

Аҳад МУҲАММАДИЕВ,

«Халқ сўзи» мухбири.

 

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган