КЎНГИЛ ХИЁБОНИ

КЎНГИЛ ХИЁБОНИ

Тор, қийшиқ кўчанинг ўксик оқшомини Турсунқул аканинг чурук дарвозаси тепасига ўтқизилган бир фанорнинг титрак нурларигина ёритар эди. Уни ҳар кун кечқурун паст бўйли, бурушиқ юзли бир чол келиб, ёқиб кетар эди. Биз уни “Фанорчи ота”, дер эдик. У жуда юввош, индамас кишийди, кичкина нарвончасини чаққон қўйиб, аллақандай усталик билан чиқар, қўлтиғидан кир рўмолчасини олиб, авайлаб фанор ойналарини артарди.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
  • 03 Май 2014

Топмадим

Жонимдин  ўзга ёри вафодор топмадим,

Кўнглумдин ўзга маҳрами асрор топмадим.

Жонимдек ўзга жонни дилафгор кўрмадим,

Кўнглум киби кўнгулни гирифтор топмадим. 

Усрук кўзига токи кўнгул бўлди мубтало,

Ҳаргиз бу телбани яна ҳушёр топмадим. 

Боре борай эшигига бу навбат, эй кўнгул,

Нечаки бориб эшигига, бор топмадим. 

Бобур, ўзунгни ўргатакур, ёрсизки, мен

Истаб жаҳонни, мунча қилиб, ёр топмадим. 

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
  • 03 Май 2014

Ҳикоят

Бир фозил одамнинг уйида сичқонлар кўпайиб кетди. Одамлар унга:

— Нега уйингизда мушук асрамайсиз? Мушук сичқонлар кушандаси эканини биласиз-ку. Агар битта мушук асрасангиз, сичқонлар ҳужумидан қутуласиз, — дедилар.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
  • 03 Май 2014

Йўлда

Термиздан поездга чиқдим. Тошкентга қараб. Купеда бир аёл ва эркак суҳбатлашиб ўтирибди. Икковининг ҳам чеҳраси очиқ. Аёлнинг кўзларида ички бир дард. Хазин. Аммо билдирмайди.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Тилимиз ва адабиётимизнинг бобокалонларидан бири Юсуф Хос Ҳожиб биринчилардан бўлиб, инсон фарзандининг ахлоқий қомусини яратди. Ул зоти шариф 1069 йилда битган “Қутадғу билиг” (“Саодатга элтувчи билим”) асари ана шундай қомуснинг мукаммал намунасидир.

Юсуф Хос Ҳожиб маънавий камолотга эришмоқчи бўлган кишиларни, аввало, илм, ҳунар эгаллашга чорлайди:

Билимни буюк бил,

Уқувни улуғ,

Бу икков жиловни

Қўймаган — қутлуғ.

Билимсиз барчаси

Дардмандир, дардман.

Бу дард давосига

Билим ҳунарманд.

Жаҳон фанининг дарғаларидан Абу Райҳон Беруний эса, гўё маслакдоши Юсуф Хос Ҳожибни қўллаб-қувватлагандек, дейди:

— Донишманд ва олимлар хулқларидан ўрнак олиш яхши хулқни тиргизади, ёмонини йўқ қилади. 

— Билим — ўқиш ва такрорлаш меваси.

Илмли, ҳунарли бўлишнинг зиёдалиги, жаҳолатнинг касофати, орифликнинг шарофати тўғрисида Ибн Сино, Форобий, Улуғбек сингари алломалар ҳам қайта-қайта огоҳлантирган.

Файласуф Абдулхолиқ ўиждувонийнинг маънавий зурриётларига қолдирган васиятномасида мана бундай сатрлар бор: “Эй фарзанд, комил инсон бўлишга интил, илм эгаллашдан зерикма, дунёга ҳирс қўйма, Ватан севинчини кўзлаб яша, туққан юрт тупроғини кўзингга тўтиё айла, ҳар қадамингни ўйлаб бос, токи оқибатда пушаймонлиқ келмагай...”

Миллатимиз фахри, фидойи олим ва хассос шоир Абдулла Авлоний ёш авлодга атаб “Туркий Гулистон ёхуд ахлоқ” деган асар ёзди. У бошдан-оёқ яхши хулқлар, ёмон хулқлар тафсирига, таҳлилига бағишланган. Авлоний яхши хулқлар сирасига диёнат, поклик, қаноат, сабр, ҳалимлик, иффат, ҳаё, хайрхоҳлик, саховат сингари хислатларни киритади, уларнинг инсонга нечоғли кўрк бағишлаб, руҳий камолот сари элтишини исботлайди.

 

Бир ривоят бор. Бир куни Алишер Навоий отда кетаётиб, ногаҳон йўл бўйида ўтирган ўсмир болага кўзи тушди. Ҳазрат отдан тушиб, болакайнинг қўлини олди. Шундан сўнг шоир бу ҳолатга ажабланиб турган мулозимларга боқиб, деди:

— Бул йигитча устозимнинг набираси бўлади. Биз унга салом бериб, устоз хотирини шод айладик...

Даҳо шоирнинг бу хайрли амалини камтарлик ва хоксорликнинг юксак чўққиси, дейиш мумкин.

 

Ҳамонки, гап камтарлик, кичик феълликка етиб келган экан, бу мавзуда ҳам икки оғиз сўзлаш ўринли бўлар. Фақирлик ва манманлик, кибр ва тавозе, қўрслик ва ҳалимлик, аччиқ тил. Бундан минг йил муқаддам Аҳмад Яссавий “Девони ҳикмат” китобида:

Қул Хожа Аҳмад тоат қил,

Билмам, умринг неча йил,

Аслинг, билсанг оби гил,

Яна гилга кетаро! — дейди.

Бас, шундоқ экан, нечун биз ерни миннат билан босамиз? Нимага баъзан бировларни оёқ учида кўрсатамиз, гоҳида салом беришни эмас, ҳатто, алик олишни ҳам унутиб қўямиз. Нафс ва калондимоғлик баъзан дўстни душманга, туққан-туғишганни етти ётга айлантириши ҳеч гап эмас. Шунинг учун ўтмишдаги улуғ аждодларимиз нафснинг қутқусига учмасликка, тамадан йироқ бўлишга  ундайди. 

Бу сирли олам сингари маънавий камолотнинг ҳам поёни йўқ. Кимки ички дунёсини яхши хулқлар билан безаб, одамийлик шевасига риоя қилиб яшаса, у бахтлидир. Зеро, Навоий бобо айтмоқчи, малоҳатдур ҳусни одамзод.

Саъдулла СИЁЕВ.

 

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

қулоқ орқали вужудга зарар етказади

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
  • 12 Апрель 2014

Асл олтин

Дунёда бир хазина бор. Ундан дуру гавҳарларни олаверинг, асло тугамайди. Қайтанга кўпаяверади. У тоғлар бағрида ҳам, ер остида ҳам эмас. Уни осмону фалакдан ҳам изламанг. Бебаҳо-ю, беқиёс бойлик у. Оламнинг сўнгсиз сирлари, ҳайратга солгувчи мўъжизалари шу хазина ичра жамулжам.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

На қилдим санга ман, ёрим, жамолингдин жудо қилдинг,
Бошимда гарди ғамни чун чароғи осиё қилдинг.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Бир одамга катта мерос қолганди. Бироқ осон келган, осон кетар, деганларидек, тадбир билан сарфламади, қисқа пайтда бутун бошли меросни тугатди.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
  • 05 Апрель 2014

Баҳор

— Азимованинг қизи сени велосипедда кўрипти. Йиқилибсан. Онасига айтипти...
Онамнинг бу гапи менинг тинчимни йўқотди: демак, Бибигул мени кўрипти, йўқ... менга эътибор қилипти. Йиқилганимга ачинипти. Ҳатто онасига ҳам айтипти!

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Урганч шаҳридаги Бобур маҳалласининг каттаю кичиги  Бобожон ота номини ҳурмат билан тилга олади. Эл хизматига белини маҳкам боғлаган отахон ҳамиша маҳалладошларининг тўю маъракасида бош-қош.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn