XS.UZ
Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Жаҳон банки вице-президентини қабул қилди Фракцияларда ҳаётий масалалар, долзарб вазифалар кўриб чиқилди «Ўзбекистонда олиб борилаётган кенг қамровли иқтисодий ислоҳотлар юқори баҳога лойиқдир» Оналар кўнглидаги розилик — бу бутун халқимиз қалбидаги розилик ифодаси Замонавий саноат марказлари Имтиёз ташаббусга ундади Мақсад — тараққиётга кўмаклашиш Истомин Жоковични мағлуб этди Қўшимча даромад манбаи Юридик хизмат фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Cоғлом авлод — келажак пойдевори Азизлари қадр топган юрт Смартфонлар бозори ривожланмоқда Юксак ишонч ва масъулият Дўстлик кечаси Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш — доимий эътиборда Транспорт хизмати сифатини янада оширишда муҳим қадам Ислоҳотларнинг янги босқичи Улуғворлик тимсоли, буюк жасорат соҳиби Очиқ ва самарали мулоқотни йўлга қўйиш депутатлар фаолиятида алоҳида ўрин тутади Замон талабини ҳис этмасдан, эскича ишлашга энди ҳеч биримизнинг ҳаққимиз йўқ Баркамол авлод тарбияси Барқарор тараққиёт асоси Танқидий ва таҳлилий фикрлар янги марраларни эгаллаш учун мустаҳкам заминдир Мавжуд камчиликлар ўз жойида ҳал этилади Миллий армиямиз қудратини юксалтириш — долзарб вазифа Ислоҳотлар самарадорлиги кафолати Халқ ишончини оқлаш ҳар биримизнинг зиммамизга улкан масъулият юклайди Кутилаётган натижалар таҳлили Тавсиянома — энг муносибларга
  • 23 Апрель 2016

Шаршара «сочи»ни ёйганда кўринг

Кўклам сепини ёйган айни шу кунларда табиат қўйнига сайру саёҳатга чиқсангиз, юртимизнинг нақадар гўзал ва мафтункор эканлигига ишонч ҳосил қиласиз. Айниқса, Марказий Осиёдаги энг йирик муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлардан бири ҳисобланган “Ҳисор” давлат қўриқхонасига келган киши ўзини худди табиатнинг бир бўлагидек ҳис қилади. 

Ҳавоси мусаффо, иқлими мўътадил ушбу гўша ноёб ўсимлик ҳамда ҳайвонот дунёси билан маълуму машҳур. Мутахассисларнинг таъкидлашича, бу серсув дарё, кўл ҳамда шаршараларнинг сероблиги туфайлидир. Сабаби, обиҳаёт манбалари бир хил ҳарорат таъминланишида муҳим аҳамиятга эга.  

Чиндан ҳам, бирлашган ҳолда Қашқадарё дарёсини ҳосил қиладиган Оқсув, Танхоздарё ва Қизилдарё шу ерда мавжлана бошлайди. 

“Дарё сувини баҳор тоширар”, деганлари рост экан. Шу кунларда ҳудуддаги барча сой ирмоқлари тўлиб-тошиб оқмоқда. Улар дарё ўзанларига келиб қўшилгунига қадар, кўплаб шаршаралар пайдо қилганки, ҳар бирини ҳеч иккиланмасдан “табиат мўъжизалари”, деб аташ мумкин. Масалан, катта қоятош ҳамда арчазорлар орасида жойлашган Сувтушар мамлакатимиздаги энг узун ва серсув шаршара ҳисобланади. Унинг баландлиги 84 метр бўлиб, кўклам ойларида сониясига 5-6 куб метр сув отилиб тушади. Шу жараёнда ҳосил бўлган заррачалардан ажиб манзаралар шаклланиб, камалаксимон товланиши кўзни қувонтиради. 

Шаршара узоқроқдан янада маҳобатли, янада виқорли кўринади. Шунинг учун уни Сувтушар қишлоғида туриб томоша қилганлар ажиб завқ-шавқ олишади. Ахир қалин арчазорлар орасидан кўзга ташланиб турган шаршара овози ҳам рўй-рост эшитилади. Уни тинглаган кишининг руҳи тетиклашиб, чарчоқлари унутилади.  

Узунлиги 17 — 20 километрни ташкил этувчи Қалъаи Шерон сойи қўриқхонанинг “Қизилсув” бўлими ҳудудидан оқиб ўтади. Унинг қирғоқларида 100 — 150 ва ҳатто 300 метргача етадиган тик қоялар мавжуд. Байтал думи шаршараси сойнинг ўнг қирғоғидаги улкан қоядан отилиб тушади. 

Қўриқхона илмий ходими Толмас Аромовнинг айтишича, ушбу шаршара йилнинг фақат апрель ва май ойларидагина пайдо бўлади. Чунки у денгиз сатҳидан 4000 метрдан юқори баландликда жойлашган Хўжа Пир-пир ота қояларидаги қорлар эришидан юзага келади. Унинг бундай номланишига эса тепаликдан катта тезликда тушаётган сув зарралари шамолда от -думининг ҳилпирашига ўхшаш манзара кашф этгани сабаб бўлган экан.  

Мазкур шаршарадан сой оқими бўйлаб 1-1,5 километр йўл боссангиз, яна бир ғаройиб шаршарага дуч келасиз. У 35 метр баландликдаги тик қоянинг ҳўкиз бурнига ўхшовчи иккита тирқишидан отилиб чиққани учун “Ҳўкиз бурун” деб аталади. Ундан тушаётган сувнинг ҳажми баҳор ва ёз фаслларида 1 куб метрни ташкил этади. 

Шунингдек, қўриқхона ҳудудида Куркирак ва Оқкамар шаршаралари ҳам мавжуд бўлиб, улар ўзига хос кўриниши, гўзаллиги билан кишини мафтун этмай қолмайди. Шу боис “Ҳисор” давлат қўриқхонасини бағрида ноёб шаршараларни жамлаган мўъжизавий маскан, десак, муболаға эмас.

 

С. ИБОДУЛЛАЕВ.

Мазкур рукиндаги бошқа мақолалар: « Денгизкўл хазинаси

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган