XS.UZ
Ўзбекистон Республикаси ва Қозоғистон Республикаси Президентларининг телефон орқали мулоқоти тўғрисида Ўзбекистон ва Сингапур Президентлари бир-бирларини қутладилар 2018 — 2022 йилларда иссиқлик таъминоти тизимини ривожлантириш дастури тўғрисида Душанбеда бўлиб ўтган Ўзбекистон кўргазма-ярмаркаси якунлари Ёш ўзбек олими —  халқаро мукофот соҳиби «Электрон парламент» тизими жорий этилади Коммунал хизмат кўрсатиш сифати тубдан яхшиланади Эзгуликка бахшида умр Юксак салоҳиятли авлод истиқболи ва ҳуқуқий кафолат Глобал тармоқдаги сирли найранглар Илғор тажриба самараси Жаҳон кубоги босқичи якунланди Моҳир чавандозлар баҳси Асосий мақсад – одамларнинг розилиги, юртимиз ободлиги Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш тўғрисида 2017 — 2021 йилларда ичимлик суви таъминоти ва канализация тизимларини комплекс ривожлантириш ҳамда модернизация қилиш дастури 2017 — 2021 йилларда маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини тубдан такомиллаштириш ва ривожлантириш Ҳаракатлар стратегияси ижроси изчил таъминланмоқда Маҳаллий Кенгашлар фаолияти самарадорлигини ошириш — давр талаби Олий таълим тизимини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида Ислоҳотларга дахлдорлик  ва масъулият Аҳолига малакали тиббий хизмат кўрсатиш депутатлар муҳокамасида Амалиёт ва назария уйғунлиги Уй-жой коммунал соҳасида янги босқич Эҳтиромдан кўнгиллар обод Эъзоз топган қадриятлар Ўзбекистон Иқлим ўзгариши бўйича Париж битимига қўшилди Ижодкорлар билан учрашув Таҳлиллар амалий ишлар кўламини янада ошириш зарурлигини кўрсатмоқда Маҳаллийлаштириш ва экспорт масалалари муҳокама қилинди
  • 23 Апрель 2016

Шаршара «сочи»ни ёйганда кўринг

Кўклам сепини ёйган айни шу кунларда табиат қўйнига сайру саёҳатга чиқсангиз, юртимизнинг нақадар гўзал ва мафтункор эканлигига ишонч ҳосил қиласиз. Айниқса, Марказий Осиёдаги энг йирик муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлардан бири ҳисобланган “Ҳисор” давлат қўриқхонасига келган киши ўзини худди табиатнинг бир бўлагидек ҳис қилади. 

Ҳавоси мусаффо, иқлими мўътадил ушбу гўша ноёб ўсимлик ҳамда ҳайвонот дунёси билан маълуму машҳур. Мутахассисларнинг таъкидлашича, бу серсув дарё, кўл ҳамда шаршараларнинг сероблиги туфайлидир. Сабаби, обиҳаёт манбалари бир хил ҳарорат таъминланишида муҳим аҳамиятга эга.  

Чиндан ҳам, бирлашган ҳолда Қашқадарё дарёсини ҳосил қиладиган Оқсув, Танхоздарё ва Қизилдарё шу ерда мавжлана бошлайди. 

“Дарё сувини баҳор тоширар”, деганлари рост экан. Шу кунларда ҳудуддаги барча сой ирмоқлари тўлиб-тошиб оқмоқда. Улар дарё ўзанларига келиб қўшилгунига қадар, кўплаб шаршаралар пайдо қилганки, ҳар бирини ҳеч иккиланмасдан “табиат мўъжизалари”, деб аташ мумкин. Масалан, катта қоятош ҳамда арчазорлар орасида жойлашган Сувтушар мамлакатимиздаги энг узун ва серсув шаршара ҳисобланади. Унинг баландлиги 84 метр бўлиб, кўклам ойларида сониясига 5-6 куб метр сув отилиб тушади. Шу жараёнда ҳосил бўлган заррачалардан ажиб манзаралар шаклланиб, камалаксимон товланиши кўзни қувонтиради. 

Шаршара узоқроқдан янада маҳобатли, янада виқорли кўринади. Шунинг учун уни Сувтушар қишлоғида туриб томоша қилганлар ажиб завқ-шавқ олишади. Ахир қалин арчазорлар орасидан кўзга ташланиб турган шаршара овози ҳам рўй-рост эшитилади. Уни тинглаган кишининг руҳи тетиклашиб, чарчоқлари унутилади.  

Узунлиги 17 — 20 километрни ташкил этувчи Қалъаи Шерон сойи қўриқхонанинг “Қизилсув” бўлими ҳудудидан оқиб ўтади. Унинг қирғоқларида 100 — 150 ва ҳатто 300 метргача етадиган тик қоялар мавжуд. Байтал думи шаршараси сойнинг ўнг қирғоғидаги улкан қоядан отилиб тушади. 

Қўриқхона илмий ходими Толмас Аромовнинг айтишича, ушбу шаршара йилнинг фақат апрель ва май ойларидагина пайдо бўлади. Чунки у денгиз сатҳидан 4000 метрдан юқори баландликда жойлашган Хўжа Пир-пир ота қояларидаги қорлар эришидан юзага келади. Унинг бундай номланишига эса тепаликдан катта тезликда тушаётган сув зарралари шамолда от -думининг ҳилпирашига ўхшаш манзара кашф этгани сабаб бўлган экан.  

Мазкур шаршарадан сой оқими бўйлаб 1-1,5 километр йўл боссангиз, яна бир ғаройиб шаршарага дуч келасиз. У 35 метр баландликдаги тик қоянинг ҳўкиз бурнига ўхшовчи иккита тирқишидан отилиб чиққани учун “Ҳўкиз бурун” деб аталади. Ундан тушаётган сувнинг ҳажми баҳор ва ёз фаслларида 1 куб метрни ташкил этади. 

Шунингдек, қўриқхона ҳудудида Куркирак ва Оқкамар шаршаралари ҳам мавжуд бўлиб, улар ўзига хос кўриниши, гўзаллиги билан кишини мафтун этмай қолмайди. Шу боис “Ҳисор” давлат қўриқхонасини бағрида ноёб шаршараларни жамлаган мўъжизавий маскан, десак, муболаға эмас.

 

С. ИБОДУЛЛАЕВ.

Мазкур рукиндаги бошқа мақолалар: « Денгизкўл хазинаси

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган