XS.UZ
Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Жаҳон банки вице-президентини қабул қилди Фракцияларда ҳаётий масалалар, долзарб вазифалар кўриб чиқилди «Ўзбекистонда олиб борилаётган кенг қамровли иқтисодий ислоҳотлар юқори баҳога лойиқдир» Оналар кўнглидаги розилик — бу бутун халқимиз қалбидаги розилик ифодаси Замонавий саноат марказлари Имтиёз ташаббусга ундади Мақсад — тараққиётга кўмаклашиш Истомин Жоковични мағлуб этди Қўшимча даромад манбаи Юридик хизмат фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Cоғлом авлод — келажак пойдевори Азизлари қадр топган юрт Смартфонлар бозори ривожланмоқда Юксак ишонч ва масъулият Дўстлик кечаси Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш — доимий эътиборда Транспорт хизмати сифатини янада оширишда муҳим қадам Ислоҳотларнинг янги босқичи Улуғворлик тимсоли, буюк жасорат соҳиби Очиқ ва самарали мулоқотни йўлга қўйиш депутатлар фаолиятида алоҳида ўрин тутади Замон талабини ҳис этмасдан, эскича ишлашга энди ҳеч биримизнинг ҳаққимиз йўқ Баркамол авлод тарбияси Барқарор тараққиёт асоси Танқидий ва таҳлилий фикрлар янги марраларни эгаллаш учун мустаҳкам заминдир Мавжуд камчиликлар ўз жойида ҳал этилади Миллий армиямиз қудратини юксалтириш — долзарб вазифа Ислоҳотлар самарадорлиги кафолати Халқ ишончини оқлаш ҳар биримизнинг зиммамизга улкан масъулият юклайди Кутилаётган натижалар таҳлили Тавсиянома — энг муносибларга
  • 23 Апрель 2016

Денгизкўл хазинаси

Савр ойининг қулай об-ҳавоси чўл табиатига ҳам қайта жон бағишлайди. Унинг ҳаётбахш ёмғирлари замин бағрида мудраб ётган гулу гиёҳларни уйғотиб юборади. Натижада зумда теварак-атрофни турфа чечаклар қоплайди.

Бундай пайтда юртимизнинг сувли-ботқоқли ҳудудларида ҳам ҳаёт қайнайди. Кўклам жаласидан сув сатҳи кўтарилган кўлларда узоқ ўлкалардан учиб келган қушлар қўним топса, унга туташ чангалзорларда чўл жониворлари кўпая бошлайди. Чунки табиатнинг бундай ноёб туҳфаси қушлар, сув жониворлари ва ўсимликлар ривожида қулай табиий муҳит ҳисобланади. 

Олот тумани марказидан 35 километр жанубда жойлашган Денгизкўл табиати бунга яққол мисол бўла олади. У қадимдан сир-синоатларга бой, шифобахш кўл саналади. Ҳозирги кунда ушбу ҳавза ҳудудида халқаро ҳамда Ўзбекистон “Қизил китоб”ига киритилган ноёб қушларнинг ўндан зиёд турлари учрайди. Айниқса, кичик қоравой, кичик оққўтон, қошиқбурун, вишилдоқ оққуш, мармар ўрдак, олақанот ўрдак, Зарафшон қирғовули, йўрға тувалоқлар бу ерда қўним топиб, бехавотир кўпаймоқда. 

Буюк Британия қушларни муҳофаза қилиш қироллик жамияти ана шу жиҳатларни инобатга олган ҳолда, Денгизкўл ва вилоятимиздаги Зикри, Хадича, Қорақир, Оёқоғитма кўллари, шунингдек, “Когон” балиқчилик хўжалиги ҳавзасини “Муҳим орнитологик ҳудуд” дея эълон қилди. Пировардида уларнинг барчаси халқаро аҳамиятга молик гўша сифатида қушлар муҳофазасини ташкил этиш марказлари қаторига киритилди. 

Дарҳақиқат, биологик хилмахилликни сақлашда Денгизкўл муҳим аҳамиятга эга. Олиб борилган тадқиқотлар натижаси республикамизда қишлайдиган қушларнинг 40 фоизидан зиёди мазкур осойишта макон ҳиссасига тўғри келишини тасдиқламоқда. 

Хадича кўлида эса балиқ мўл. Унда сазан, лаққа, оқ амур, оқ дўнгпешона каби балиқлар кўпайтирилмоқда. Бундан ташқари, “Қизил китоб”га киритилган  Туркистон мўйловдор балиғини учратиш мумкин. 

Кўл ён-атрофидаги қамишзору юлғунзорлардан эса жайрон, қундуз, қуён, тулки каби ҳайвонлар, укки, чўл бургути, оқ думли сув бургути сингари  қушлар паноҳ топган.

Шунингдек, умумий ер майдони 30 минг гектарни ташкил қиладиган “Қорақир” давлат буюртмахонаси қамишзорларида  қорақулоқ, бўрсиқ, сариқ сассиқкўзан каби ёввойи жониворларнинг кўпайиши кузатилмоқда. Унинг сув билан қопланган майдонларида балиқчилик хўжаликлари ташкил этилиб, аҳолига луқмаи ҳалол етказиб берилаяпти. 

Бошқача айтганда, кўллар нафақат экологик мувозанатни сақлаш, балки озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашда ҳам тобора долзарб аҳамият касб этаётир. Шуларни инобатга олган ҳолда, мавжуд кўлларда мунтазам тарзда орнитологик тадқиқотлар олиб бориш фойдадан холи эмас. Айниқса, қушларнинг кўпайиш мавсумида кўлларда сув сатҳининг бир меъёрда бўлишини таъминлаш ўта муҳим. Ана шунда ҳавзаларимиз бундан кейин ҳам юртимиз бетакрор табиатининг ажралмас  қисми сифатида келгуси авлодлар эъзозида бўлади.

 

Анвар НИЁЗОВ,

Бухоро вилояти табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси раиси. 

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган