XS.UZ
Халқ ичига кириб бориб, одамлар билан мулоқот қилиш — инсон манфаатларини таъминлашнинг муҳим омили Аҳолини тадбиркорликка кенг жалб этиш Жамият маънавий ҳаётининг асосий мезони Танқидий таҳлил ва шахсий жавобгарлик — ёрқин келажак пойдевори Бағрикенглик ва ҳамжиҳатлик — тараққиёт гарови Замонавий савдо мажмуаси «The Seoul Times»: «Ўзбекистоннинг давлат сиёсатида инсон манфаатлари устувордир» Кичик бизнес истиқболи ишбилармонларга берилган имтиёзларга бевосита боғлиқдир Қўшимча имконият Германияда Ўзбекистон тўқимачилик саноатининг тақдимоти Германияда Ўзбекистон тўқимачилик саноатининг тақдимоти Ёшлар камоли учун масъулмиз Солиқ маъмурчилиги хусусий сектор ривожига хизмат қилади Зарар миқдори ҳисоблаб чиқилди Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Жаҳон банки вице-президентини қабул қилди Фракцияларда ҳаётий масалалар, долзарб вазифалар кўриб чиқилди «Ўзбекистонда олиб борилаётган кенг қамровли иқтисодий ислоҳотлар юқори баҳога лойиқдир» Оналар кўнглидаги розилик — бу бутун халқимиз қалбидаги розилик ифодаси Замонавий саноат марказлари Имтиёз ташаббусга ундади Мақсад — тараққиётга кўмаклашиш Истомин Жоковични мағлуб этди Қўшимча даромад манбаи Юридик хизмат фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Cоғлом авлод — келажак пойдевори Азизлари қадр топган юрт Смартфонлар бозори ривожланмоқда Юксак ишонч ва масъулият Дўстлик кечаси Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш — доимий эътиборда
  • 02 Март 2016

Саҳро «гўзал»и

Тўқайларда бўлганмисиз? Агар бундай табиий ландшафтларга боришга ҳали улгурмаган бўлсангиз, демак, табиат гўзаллигидан етарлича баҳраманд эмас экансиз. Негаки, Ўзбекистонимизнинг йирик дарёлари қирғоқларида тасмадек чўзилиб кетган тўқайзорлар ўзининг гўзал табиати, турфа ўсимликлари, ноёб ҳайвонот олами билан кишини бутунлай мафтун этиб қўяди.

Маълумотларга қараганда, Марказий Осиё тўқайларининг 60 фоизи Амударёнинг қуйи соҳилларида жойлашган. Улар табиий озуқа захирасига бой бўлгани боис ёввойи ҳайвонларнинг кўплаб турига макондир. Бироқ Орол фожиаси қалин чакалакзорлар табиатига зарар кўрсатмай қолмади. Президентимизнинг “Орол денгизи минтақасидаги экологик офат оқибатларини юмшатиш бўйича ҳамкорликни ривожлантириш” мавзуида бўлиб ўтган халқаро конференция иштирокчиларига йўллаган табригида алоҳида қайд этилганидек, яқин-яқинларгача ўзининг улкан биохилмахиллиги билан машҳур бўлган Оролбўйи минтақасида ўсимликлар ҳамда ёввойи ҳайвонлар тури кескин камайиб бормоқда, жумладан, сут эмизувчиларнинг 12, қушларнинг 26 ва ўсимликларнинг 11 тури буткул йўқ бўлиш хавфи остида турибди.

Юзага келган бундай мураккаб вазият инобатга олиниб, ҳудудда экологик мувозанатни тиклаш, табиий экотизимни мустаҳкамлашга қаратилган кўплаб лойиҳалар ҳаётга татбиқ қилинаяпти. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 26 августдаги қарорига мувофиқ, “Бадай-тўқай” қўриқхонаси негизида Қуйи Амударё давлат биосфера резервати ташкил этилгани бу борада муҳим қадам бўлди. 

Гап шундаки, мазкур ҳужжат асосида давлат биосфера резерватининг майдони кенгайтирилиб, 68,7 минг гектарга етказилди. Бу эса Амударё дельтасида табиий тўқай захираларини муҳофаза қилиш, қайта тиклаш ва улардан барқарор фойдаланиш учун янги имкониятлар эшигини очиб берди. Зеро, “чўл маликалари” дея эътироф этиладиган тўқайзорлар ўз бағрида фауна ва флоранинг кўплаб турлари эмин-эркин кўпайиши учун қулай муҳитни юзага келтиради.  — Бугунги кунда Қуйи Амударё давлат биосфера резервати ҳудудида умуртқали жониворларнинг 356 тури, шу жумладан, балиқларнинг 43, судралиб юрувчиларнинг салкам 30, қушларнинг 246, сут эмизувчиларнинг 36 тури рўйхатга олинган бўлса, ўсимликларнинг 419 хили учрайди, — дейди мазкур муассасанинг катта илмий ходими, биология фанлари доктори Светлана Мамбетуллаева. —  Уларнинг бир қанчаси Ўзбекистон Республикаси “Қизил китоб”ига киритилган. Муассасамиз фаолият кўлами кенгайтирилгач, зиммамизга кўплаб вазифалар қўйилди. Уларнинг изчил ижроси таъминланаётгани туфайли ноёб турларни кўпайтиришга эришаяпмиз. Марказий Осиё бўйича энг кўп хонгули, яъни Бухоро буғуси  бизнинг резерватимизда парваришланаётгани бунга мисол бўла олади.   

Мутахассисларнинг айтишича, бу ерга дастлаб учта хонгули келтирилиб, 8 гектарлик вольер ҳудудга қўйиб юборилган эди. Уларнинг эмин-эркин яшаб, кўпайиши учун зарур чора-тадбирлар кўрилгани боис ушбу ноёб жониворлар сони қисқа давр ичида салкам 800 бошга етди. 

Таъкидлаш керакки, биосфера резервати қадимий Буюк Ипак йўли бўйида жойлашгани, унга туташ ҳудудларда кўплаб тарихий-маданий обидалар мавжудлиги экотуризмни ривожлантириш учун қулай имкониятдир. Шундан келиб чиқиб, наботот ва ҳайвонот оламига зарар келтирмаган ҳолда, туризмнинг мазкур турини ривожлантириш бўйича саъй-ҳаракатлар бошлаб юборилди. Ундан келадиган даромад эса Оролбўйида биохилмахилликни сақлаш каби хайрли ишларга йўналтирилиши мўлжалланганки, бу яқин орада саҳрода сўлим маскан пайдо бўлишидан далолат беради. 

Ҳидоят АҲМЕДОВ,

«Халқ сўзи» мухбири.

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган