XS.UZ
Ҳар бир ҳужжат вақтида ва сифатли ижро этилиши шарт «Женерал Моторс Ўзбекистон» АЖ ишлаб чиқараётган маҳсулотларга нархлар шаклланишини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Электр энергияси ва табиий газ етказиб бериш ҳамда истеъмол қилиш соҳасида тўлов интизомини янада мустаҳкамлаш, шунингдек, ижро иши 2017 — 2021 йилларда  қайта тикланувчи энергетикани  янада ривожлантириш, иқтисодиёт тармоқлари ва ижтимоий соҳада Парламент ихтисослаштирилган тиббиёт марказлари фаолиятини танқидий кўриб чиқди Қадриятлар тараннум этилган фестиваль Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг ўнинчи ялпи мажлиси тўғрисида ахборот Ўзбекистон Республикаси Олий судининг раисини лавозимидан озод этиш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Олий судининг раисини сайлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Олий суди раисининг ўринбосарларини лавозимидан озод этиш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Олий суди раисининг ўринбосарларини сайлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди таркибига ўзгартиш киритиш тўғрисида Улкан таассуротлар, муросасиз беллашувлар, ёрқин натижалар Орият, ғурур ва шижоат баҳси Конституциявий ислоҳотлар мамлакатимиз тараққиётига хизмат қилади Халқимиз фаровонлигини юксалтириш, турмуш шароитини янада яхшилаш — асосий вазифамиздир Фракцияларда мамлакатимиз бош молиявий ҳужжати ижроси муҳокама этилди Хорижий инвестициялар ва замонавий технологиялар — тараққиёт гарови Ҳаракатлар стратегияси – халқаро нашрларда Орзулар рўёбга чиққан кун Қадимий ёзма манбалар — бебаҳо бойлик Йигирма уч миллиард сўмлик шартномалар Қонуний талаб ва амалий ечим Фарзанд — оила қувончи Битирувчилар учун муносиб таклиф Боқий меросимиз намойиши Дунёнинг энг кучли полвонлари Президент соврини учун беллашади Чинакам чиниқиш ва маҳорат мактаби, парвоз майдончаси Ўзбекистон Президенти Туркия Бош вазири ўринбосарини қабул қилди «Баркамол авлод» спорт ўйинлари қатнашчиларига
  • 02 Март 2016

Митти «қурувчилар»

Ҳашаротларнинг энг қадимги туркумларидан бири ҳисобланган термитларнинг ҳаёт тарзи чумолиларникига ўхшаш бўлгани учун, халқ орасида “оқ чумоли”, “қир чумоли” деган ном олган.

Жамоа ҳосил қилиб яшовчи бу ҳашаротлар тўдасида ўртача 15000 дона термит жамланади. Қизиғи, ҳар бир тўда битта малика, 6-7 та ўринбосари, битта шоҳ, юзлаб навкар, минглаб ишчи ва личинка каби табақалардан таркиб топади. Бу ҳали ҳаммаси эмас. Қуёшни кўриш бахтидан бебаҳра бу митти мавжудотлар ажойиб қурувчилик “маҳорати”га ҳам эга. Улар қурган уяларни бемалол осмонўпар биноларга қиёслаш мумкин.  

Термит уялари шунчалик мустаҳкамки, металл билан урилса ҳам, ҳеч қандай зарар етмайди, аксинча, зарб таъсирида учқун чиқиши мумкин, холос. Аммо бир бўлаги олиниб, гулханга ташланса, зумда ёниб, кул бўлади. Хўш, бундай материални улар қаердан олишади?  

Айтиш жоизки, “қурилиш материаллари”ни ишлаб чиқариш термитларда озиқланиш билан боғлиқ. Улар ўсимликхўр мавжудотлар бўлиб, “таомномаси”га туллаш пайтида чиққан пўстлоқлар, ҳашаротларнинг териси, маълум миқдорда оҳак, электр симларининг сиртига ўралган қоплағич ва бошқалар киритилган. Бироқ энг тансиқ таоми ёғочдир. 

Дарвоқе, термит уяси ичидаги шароит ҳам мукаммал. Айниқса, архитектураси кишини ҳайратга солади. Бу ерда жониворларни касаллантирмайдиган “шамоллатувчи” тизим мавжуд. Чалкаш камералар ҳисобига ҳаво фойдаланувчиларга етиб келишидан олдин, албатта, юмшайди. 

Қисқача айтганда, термитлар “бунёдкорлик техникаси”ни мукаммал эгаллаган ҳашаротдир. Буни улар қурган уяларни кўрганлар борки, тан бермай иложи йўқ.

Икром АБДУЛЛАЕВ,

биология фанлари номзоди, доцент. 

Урганч шаҳри 

Мазкур рукиндаги бошқа мақолалар: « Баҳор элчиси Зарафшоннинг чопқир қушлари »

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган