Фарзанд тарбияси ва инсоний бурч
XS.UZ
Ўзбекистонда корейс миллатига мансуб юртдошларимиз истиқомат қилаётганининг 80 йиллигига бағишланган тантанали маросим иштирокчиларига Одамларнинг бунёдкорона меҳнатини қадрлаб, уларга муносиб турмуш шароити яратиш — энг муҳим вазифамиздир Ўзбекистон — Корея Республикаси: Икки томонлама муносабатлар тараққиётида янги босқич Асосий Қонунимиз тарихига бағишланган кўргазма Жамоатчилик назоратининг ҳуқуқий асослари мустаҳкамланмоқда Истиқлолимиз ва истиқболимиз тимсоли «Менинг маҳалламда жиноят содир бўлмаслиги керак» www.mudofaa.uz сайти ишга тушди Президент қарори: Ўзбек миллий мақом санъати маркази ташкил этилади Ўзбек миллий мақом санъатини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида Шавкат Мирзиёев Мун Чжэ Иннинг таклифига биноан 22-25 ноябрь кунлари давлат ташрифи билан Корея Республикасида бўлади Бош прокуратура қошида Ахборот-таҳлил мультимедиа маркази ташкил этилади Ўзбeкистон ва Грузия сиёсий маслаҳатлашувлар ўтказди Шавкат Мирзиёев навбатга ёзилиш учун электрон тизим жорий қилинган оилавий поликлиникага борди Шавкат Мирзиёев: ҳар бир маҳалладаги профилактика инспектори ўрнига уч нафар энг профессионал ходим саралаб олиб бириктирилади Энди электр таъминоти корхонаси вакилини онлайн чақириш мумкин Тошкент шаҳрининг ҳар бир туманида 10 тадан сузиш ҳавзаси қурилиши мумкин Президент Сергели туманидаги 55-сонли мактаб фаолияти билан танишди Президентга Хусусий уй-жойларга хизмат кўрсатувчи профессионал бошқарув компанияси фаолияти ҳақида маълумот берилди ЖССТ экспертлари силга қарши курашиш бўйича Ўзбекистон тажрибасини юқори баҳолашди Шавкат Мирзиёев: бу уйларни бировларга кўз-кўз қилиш учун эмас, аҳоли манфатларини ўйлаб бунёд этмоқдамиз Наманганда ўтказилган бўш иш ўринлари ярмаркасида 135 фуқаро ишли бўлди Шавкат Мирзиёев Сергели туманига ташриф буюради Президент қарори: ЎзМУда “Таэквондо ва спорт фаолияти” факультети ташкил этилади Президент фармони: 2018 йил 1 январдан бошлаб истеъмол қилинадиган сув учун олдиндан ҳақ тўланади Президент қарори: алоҳида иқтидор талаб этиладиган муайян соҳаларга тест синовлари бекор қилинди Маҳаллийлаштириш дастури самаралари Ўзбекистон — умумий уйимиз Осойишталик учун курашиш керак Ислом — тинчлик ва эзгулик дини
  • 09 Февраль 2017

Фарзанд тарбияси ва инсоний бурч

Оқил ва одобли фарзанд — ота-онанинг фахри, жамиятнинг бойлиги. Шу боис озод ва обод мамлакатимизда навқирон авлод тарбияси устувор аҳамиятга эгадир. Бу борадаги вазифаларни амалга оширишда аждодларимиз -меросининг, хусусан, Алишер Навоий асарларининг ўрни беқиёс.

Шоир битикларини чуқур ўрганиш, мисралар қатидаги теран маъноларни англаш ёшларимиз феъл-атворидаги айрим қусурларни барҳам топтиришга, маънавий юксак авлодни камолга етказишга ёрдам беради.

Алишер Навоий инсонни комилликка чорлар экан, аввало, унинг одоби хусусида кўп тўхталади. Мутафаккирнинг фикрича, инсон одобини белгиловчи ёрқин фазилатлардан бири ота-онага ҳурмат-эҳтиромдир:

Иста ато йўлида 

 жон фидо қилмоқ,

Қуллуқ аноға ҳам 

улча имкон қилмоқ.

Зуҳди абад истасанг 

фаровон қилмоқ,

Бил они ато-аноға эҳсон қилмоқ.

Она — табиатнинг мўъжизаларидан бири. У инсон наслини давом эттириш, фарзанд тарбиялаш, келажакни таъминлашдек улуғвор ва масъулиятли вазифани зиммасига олган. Уни бажариш йўлида тоғ келса, кемиради, сув келса, -симиради. Она кулса, олам кулади, қадамлари остида “тупроқ гуллайди”. 

Ривоятларга кўра, шоҳ Искандар умри поёнига етганлигини англаб, онасига мактуб ёзади. Мактубда дунёни бошдан-оёқ фатҳ этиш истаги туфайли онасини айрилиқлар бағрига ташлаганлиги, ундан йироқ кетиб қийнаганлиги учун узр сўрайди. Бу надоматни Алишер Навоий шундай ифодалайди:

Керак эрди, то кирди мағзимга ҳуш,

Хирад токи солди димоғимга жўш,

 

Демон қилсам эрди ўғуллуқ санга,

Қабул айласам эрди қуллуқ санга.

 

Санга айлабон хоки даргоҳлиқ,

Анинг отин этсам эди шоҳлиқ.

Алишер Навоий “Ҳайрат 

ул-аброр” достонида ота-онанинг фарзанд олдидаги бурч ва вазифалари хусусида ҳам тўхталади. Аввало, фарзанд дунёга келгач, ота-она унга муносиб исм қўйиши зарур. Иккинчидан таълим-тарбия бериш учун муаллим чақириши, шунингдек, болага меҳр бериши лозим. Ота-оналар фарзанд тарбиясига масъулдирлар ва азалдан улар ўз бурчларини амалда бажариб келганлар. Ота-она фарзанд дунёга келган кундан бошлаб уни меҳр билан парваришлайди, қорнини тўйдиради, устини бутлайди, ҳаётда ўз ўрнини топсин дея илмли, маълумотли қилишга интилади. Қисқача айтганда, бутун куч-қувватини, борини фарзанди учун бахшида этади. Бундай болажонлик давлатимиз томонидан олиб борилаётган эзгу ислоҳотларга ҳам сингдирилганлиги янада ибратлидир. Хусусан, “Соғлом она ва бола йили” Давлат дастури доирасида ҳаётга татбиқ этилган чора-тадбирлар фикримизга яққол тасдиқ бўла олади. 

Шоир ота-онага хизматни тенг қил, хизматинг қанча ортиқ бўлса ҳам, уни шунча кам деб бил, дея уқтиради. Отанг олдида бошингни фидо қилиб, онанг боши учун бутун жисмингни садақа қилсанг арзийди! Икки дунёнг обод бўлишини истасанг, шу икки одамнинг розилигини ол.

Фарзанди учун ўзини фидо этган ота-онанинг хизматини қилиб, кўнглини овлаб, ширин сўз ва меҳрибончиликлар билан уларнинг дилини шод этишдан ҳам улуғроқ ва савоблироқ иш борми?! Ота-онанинг иззат-ҳурматини ўрнига қўйиб, уларнинг розилигини олган фарзандга саодат ёр бўлади. 

Отабек ИСМОИЛОВ,

Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси.

 

СЎНГГИ ЯНГИЛИКЛАР