XS.UZ
Ҳар бир ҳужжат вақтида ва сифатли ижро этилиши шарт «Женерал Моторс Ўзбекистон» АЖ ишлаб чиқараётган маҳсулотларга нархлар шаклланишини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Электр энергияси ва табиий газ етказиб бериш ҳамда истеъмол қилиш соҳасида тўлов интизомини янада мустаҳкамлаш, шунингдек, ижро иши 2017 — 2021 йилларда  қайта тикланувчи энергетикани  янада ривожлантириш, иқтисодиёт тармоқлари ва ижтимоий соҳада Парламент ихтисослаштирилган тиббиёт марказлари фаолиятини танқидий кўриб чиқди Қадриятлар тараннум этилган фестиваль Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг ўнинчи ялпи мажлиси тўғрисида ахборот Ўзбекистон Республикаси Олий судининг раисини лавозимидан озод этиш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Олий судининг раисини сайлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Олий суди раисининг ўринбосарларини лавозимидан озод этиш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Олий суди раисининг ўринбосарларини сайлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди таркибига ўзгартиш киритиш тўғрисида Улкан таассуротлар, муросасиз беллашувлар, ёрқин натижалар Орият, ғурур ва шижоат баҳси Конституциявий ислоҳотлар мамлакатимиз тараққиётига хизмат қилади Халқимиз фаровонлигини юксалтириш, турмуш шароитини янада яхшилаш — асосий вазифамиздир Фракцияларда мамлакатимиз бош молиявий ҳужжати ижроси муҳокама этилди Хорижий инвестициялар ва замонавий технологиялар — тараққиёт гарови Ҳаракатлар стратегияси – халқаро нашрларда Орзулар рўёбга чиққан кун Қадимий ёзма манбалар — бебаҳо бойлик Йигирма уч миллиард сўмлик шартномалар Қонуний талаб ва амалий ечим Фарзанд — оила қувончи Битирувчилар учун муносиб таклиф Боқий меросимиз намойиши Дунёнинг энг кучли полвонлари Президент соврини учун беллашади Чинакам чиниқиш ва маҳорат мактаби, парвоз майдончаси Ўзбекистон Президенти Туркия Бош вазири ўринбосарини қабул қилди «Баркамол авлод» спорт ўйинлари қатнашчиларига
  • 13 Июнь 2016

Байтга нақшланган ҳикмат

Алишер Навоий шеърияти, ижодий мероси комил инсон ҳақидаги орзу-умидлар бўстони, эзгулик амалларидан воқиф қилувчи бадиий қомусдир.

Мутафаккир шоир ўз асарларида оламни яратишдан муддао — одамни яратиш, дея таъкидлаб ўтади. Яъни борлиқ ва ундаги гўзал нарсаларнинг барчаси жонли-жонсиз маҳлуқотлар орасида энг азиз ҳамда мукаррам бўлган инсон учундир. Бас, шундай экан, одамзод сийратида ҳам, суратида ҳам, яъни қалби ва амалларида шу шарафга шукроналик ҳамда масъулият туйғуси акс этмоғи лозим, шундагина у ҳақиқий инсон номига муносиб. 

Хўш, шоир наздида бу масъулият нималардан иборат? Аввало, инсонийликка зид бўлган такаббурлик, хушомадгўйлик, хасислик, жабр-зулм, жоҳиллик, баднафслик, тамагирлик каби иллатлардан йироқ бўлмоқ, одамийлик шевасини касб этмакдир. 

Навоий машҳур ғазалларидан бирида бадиийликнинг жуда юксак ва нафис нуқтасидан туриб, ушбу тушунчани қуйидагича таърифлайди: 

Одам авлодида камдур одамийлиғ шеваси,

Одам эрмас улки майли одамизод айлагай.

Шоир одам зотида адолатпешалик, иймон-эътиқод, аҳдга вафо, инсоф, диёнат, меҳр, садоқат, хайр-саховат, камтарлик янглиғ энг яхши фазилатларни кўришни истайди. “Аҳли жаҳондин хаста хотир” шоир бу байтнинг илк мисрасида одамлар орасида гўзал инсоний хулқ-атвор соҳибларини топиш мушкул эканлигини айтади.

Кейинги мисрада фикрини давом эттириб, мабодо, ана шундай кимса, яъни одамийликка майл қилган киши учраб қолгудек бўлса, у одам эмас, дея фавқулодда кескин мулоҳазани ўртага ташлайди. 

Ажабо! Ҳозиргина нокаслардан нолиб турган шоир ўзи орзу қилганига қарама-қарши ўлароқ, одамийликни касб қилган одамни одам эмас, деб турса, ундай ҳолда у ким?! Аслида, бу саволга жавоб чистондаги каби шу байтнинг ўзида яширинган. Шоир шу орқали ғазалхонни мулоҳаза, мушоҳада бобида фаолликка ундайди, бошқача айтганда, идрокини чархлайди. 

Байтни яна бир карра ўқинг. Хўш, жавобини топа олдингизми? Топган бўлсангиз, жуда соз. Эътибор қилинг, гап бу ёқда: одамийлик шевасидан йироқ кимсалар орасида гўзал инсоний хислатларни ўзида мужассам этган кишини учратиш ноёб ҳодиса ва бинобарин, қувончли ҳолдирки, шоир наздида, у — одам эмас, балки бамисоли фариштадир. 

Маълумки, фаришта, малойик ҳар қандай гуноҳдан фориғлик, поклик, бокиралик, беғуборлик тимсоли.

Байтдаги навоийона мухтасар хулоса, буюк ҳикмат ана шундай!

Отабек ИСМОИЛОВ,

Хоразм Маъмун академияси катта илмий ходими, 

Ўзбекистон Ёзувчилар 

уюшмаси аъзоси.

 

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган